Nvidia आपल्या AI क्लाउड ग्राहकांना मोठी आर्थिक मदत पुरवत आहे. चिप सप्लायर असण्यासोबतच कंपनी आता फायनान्सरची भूमिका बजावत आहे, ज्यामुळे विक्री तर वाढत आहे, पण भविष्यातील जोखमींबद्दल प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
Nvidia ने आपल्या AI चिप्सना इंडस्ट्री स्टँडर्ड बनवण्यासाठी एक आक्रमक आर्थिक धोरण स्वीकारले आहे. हार्डवेअर पुरवण्यासोबतच, कंपनी आता आपल्या मोठ्या क्लाउड-सर्व्हिस ग्राहकांसाठी प्रमुख फायनान्सर बनली आहे. रेग्युलेटरी फाईलिंगनुसार, Nvidia इक्विटी गुंतवणूक, लवचिक पेमेंट टर्म्स आणि अब्जावधी डॉलर्सची हमी देत आहे, जेणेकरून हे क्लाउड प्रोव्हायडर्स डेटा सेंटर्स उभारू शकतील. ग्राहकांसाठीचे हे एकूण सपोर्ट नेटवर्क सुमारे $288 अब्जांपर्यंत पोहोचले असून, चिप दिग्गज आणि त्यांच्या ग्राहकांमधील आर्थिक संबंध अधिक घट्ट झाले आहेत.
वेंडर फायनान्सिंगची कार्यपद्धती
याला 'वेंडर फायनान्सिंग' (Vendor Financing) असे म्हटले जाते. ज्या क्लाउड प्रोव्हायडर्सना बँकांकडून कर्ज मिळणे कठीण जाते, त्यांना Nvidia मदत करते. यामुळे कंपनी आपल्या चिप्सची विक्री सुनिश्चित करते. मात्र, यामुळे एक चक्राकार अवलंबित्व (Circular Dependency) तयार झाले आहे. Nvidia अशा ग्राहकांना निधी देते जे तो पैसा पुन्हा Nvidia ची उत्पादने खरेदी करण्यासाठी वापरतात. हे शॉर्ट टर्मसाठी फायदेशीर असले, तरी क्लाउड प्रोव्हायडर्सना आर्थिक फटका बसल्यास त्याचा थेट परिणाम Nvidia च्या महसुलावर होऊ शकतो.
'बायर्स ऑफ लास्ट रिसॉर्ट'ची जोखीम
Nvidia ने आता 'बायर्स ऑफ लास्ट रिसॉर्ट' (Buyer of Last Resort) ची भूमिका स्वीकारली आहे. जर त्यांचे भागीदार क्लाउड कॅपॅसिटी भाड्याने देऊ शकले नाहीत, तर ती क्षमता खरेदी करण्याची किंवा स्वीकारण्याची जबाबदारी Nvidia ने घेतली आहे. OpenAI आणि CoreWeave सारख्या कंपन्यांच्या प्रकल्पांना स्थैर्य देण्यासाठी हे केले जात आहे. परंतु गुंतवणूकदारांसाठी धोका स्पष्ट आहे: जर AI ची मागणी कमी झाली, तर Nvidia ला या इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या खर्चाचा मोठा भार सोसावा लागेल, ज्यामुळे कंपनीची संपत्ती लायबिलिटीमध्ये रूपांतरित होऊ शकते.
१९९० चा इतिहास आणि वर्तमानातील आव्हान
मार्केट विश्लेषकांच्या मते, १९९० च्या दशकातील टेलिकॉम बूम आणि सध्याचा AI इन्फ्रास्ट्रक्चरचा विस्तार यात साम्य आहे. त्या काळात टेलिकॉम उपकरण कंपन्यांनी अशाच प्रकारे कर्ज देऊन वाढ केली होती, पण मागणी कमी पडल्याने त्यांना मोठे नुकसान सहन करावे लागले होते. जरी Nvidia ची आर्थिक स्थिती मजबूत असली आणि कंपनीने गेल्या आर्थिक वर्षात $118 अब्ज नेट प्रॉफिट कमावला असला, तरी Morgan Stanley ने यावर 'न्यूट्रल' दृष्टिकोन ठेवला आहे. या फायनान्सिंग व्यवहारांची गुंतागुंत पाहता, खरी जोखीम मोजणे सध्या कठीण असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.