एलॉन मस्क यांनी थेट आरोप केला आहे की, काही बडे व्यावसायिक हितसंबंध भारतात Starlink ला रोखण्याचा प्रयत्न करत आहेत. SpaceX ने भारतात आधीच **20 गेटवे साइट्स** तयार केल्या असल्या तरी, सरकारी सुरक्षेची मंजुरी आणि स्पेक्ट्रम वाटपाचा निर्णय अद्याप प्रलंबित आहे.
स्पेसएक्सचे (SpaceX) प्रमुख एलॉन मस्क यांनी नुकताच एक मोठा गौप्यस्फोट केला आहे. मस्क यांच्या मते, टेलिकॉम क्षेत्रातील आपली मक्तेदारी टिकवून ठेवण्यासाठी काही 'ओलिगार्क्स' (बडे व्यावसायिक) जाणूनबुजून Starlink च्या भारताच्या प्रवासात अडथळे निर्माण करत आहेत. हा वाद आता केवळ व्यावसायिक राहिलेला नसून, नियामक धोरणांपर्यंत पोहोचला आहे.
तांत्रिक तयारी पूर्ण, तरीही प्रतिक्षा
Starlink ने भारतासाठी मोठी तयारी केली आहे. कंपनीने देशात 20 गेटवे साइट्स आणि शेकडो अँटेना उभारले आहेत. सरकारने डेटा लोकलायझेशनच्या अटी पाळण्याबाबतही कंपनीने सहमती दर्शवली आहे. मात्र, परवाना असूनही अंतिम सुरक्षा मंजुरी आणि स्पेक्ट्रम वाटपाच्या धोरणामुळे ही सेवा अजूनही लाँच झालेली नाही.
स्पेक्ट्रमचे राजकारण
या वादाचा मुख्य केंद्रबिंदू म्हणजे 'सॅटेलाईट स्पेक्ट्रम'. भारतात काम करणाऱ्या प्रमुख टेलिकॉम कंपन्या स्पेक्ट्रमसाठी लिलाव (Auction) करण्याच्या बाजूने आहेत, तर मस्क यांची कंपनी 'प्रशासकीय वाटप' (Administrative Assignment) व्हावे अशी मागणी करत आहे. भारत सरकारचा कल सध्यातरी प्रशासकीय वाटपाकडे दिसत आहे, जे सॅटेलाईट कंपन्यांसाठी सकारात्मक ठरू शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
Reliance Jio आणि Bharti Airtel सारखे दिग्गज खेळाडू देखील आता स्वतःच्या सॅटेलाईट इंटरनेट तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. भारतात ५जी आणि फायबर इंटरनेटचे दर अत्यंत कमी आहेत, अशा वेळी Starlink ला व्यावसायिक पातळीवर स्पर्धा करणे सोपे नसेल. आगामी काळात सरकार स्पेक्ट्रम धोरण कसे निश्चित करते आणि सुरक्षा मंजुरी कशी मिळते, यावरच या क्षेत्रातील पुढील चित्र स्पष्ट होईल.