Microsoft आणि OpenAI मधील अंतर्गत कागदपत्रे उघड झाल्याने खळबळ उडाली आहे. AI ट्रेनिंगसाठी वापरल्या जाणाऱ्या डेटा गोळा करण्याच्या पद्धतींवरच कंपनीच्या प्रमुखांनी चिंता व्यक्त केली असून, यामुळे कायदेशीर आणि आर्थिक संकट ओढवू शकते.
कायदेशीर वादाची नवी दिशा
अमेरिकेतील न्यायालयात सादर करण्यात आलेल्या नवीन कागदपत्रांमुळे Microsoft आणि OpenAI च्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. कंपनीच्या अंतर्गत संवादांमध्ये, डेटा स्क्रॅपिंग करण्याच्या पद्धतींना अनेकांनी चक्क 'चोरी' असे संबोधले आहे. हे खुलासे कंपनीच्या 'फेअर युज' (Fair Use) कायदेशीर बचावासाठी मोठा अडथळा ठरू शकतात.
पब्लिशर्सच्या ट्रॅफिकवर परिणाम
AI मॉडेल्समुळे मूळ आशय निर्मात्यांचे (Publishers) नुकसान होत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. अहवालानुसार, जेव्हा Microsoft Copilot वापरले जाते, तेव्हा The New York Times सारख्या प्रकाशकांच्या रेफरल ट्रॅफिकमध्ये 93% पर्यंत मोठी घट नोंदवण्यात आली आहे. Microsoft च्याच कर्मचाऱ्यांनी या स्थितीला 'डूम लूप' (Doom Loop) असे म्हटले आहे, जिथे AI सिस्टिम ज्या वेबसाइट्सवर अवलंबून आहे, त्यांनाच नष्ट करत आहे.
गुंतवणुकीवर काय परिणाम होणार?
गुंतवणूकदारांसाठी हा एक चिंतेचा विषय आहे. जर न्यायालयाने कंपन्यांना ट्रेनिंग डेटासाठी पैसे देण्याचे आदेश दिले, तर AI डेव्हलपमेंटचा खर्च प्रचंड वाढू शकतो. यामुळे कंपन्यांचा नफा (Profit Margins) कमी होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
भारतातील आयटी कंपन्यांसाठीही हा एक धडा आहे. भविष्यात डेटा वापराचे नियम अधिक कडक होण्याची शक्यता असून, कंपन्यांना आता 'फ्री स्क्रॅपिंग' ऐवजी अधिकृत 'लायसन्सिंग डील'कडे वळावे लागू शकते. यामुळे गुंतवणुकीची जोखीम वाढली असून, आगामी काळात कॉपीराईट संदर्भातील कायदेशीर निकालांवर बाजाराचे लक्ष असेल.