Madras Sanskrit College आणि Articul8 AI यांनी मिळून 'Laya' नावाचे विशेष जनरेटिव्ह AI मॉडेल सादर केले आहे. हे मॉडेल पाणिनीच्या व्याकरणावर आधारित असून, ते संस्कृत भाषेतील अचूकतेसाठी ओळखले जाणार आहे.
'Laya' ची खास वैशिष्ट्ये
'Laya' हे केवळ एक सामान्य AI मॉडेल नसून, ते २,५०० वर्षांपूर्वीच्या पाणिनीच्या 'अष्टाध्यायी' या व्याकरणाच्या चौकटीवर आधारित आहे. हे मॉडेल डेटा इंटरप्रिटेशन करताना भाषिक नियमांचे काटेकोर पालन करते, ज्यामुळे AI मध्ये होणाऱ्या चुका (Hallucination) कमी होऊन अधिक अचूक माहिती मिळते.
कार्यक्षमता आणि खर्च
भारतीय भाषांमधील AI साठी लागणारी कम्प्युटिंग पॉवर ही मोठी अडचण राहिली आहे. मात्र, Articul8 AI ने विकसित केलेले कस्टमाइज्ड टोकनायझर हे सामान्य मॉडेल्सपेक्षा १७ पटीने अधिक कार्यक्षम असल्याचा दावा कंपनीने केला आहे. हा व्यवसायिक दृष्टीने मोठा टप्पा आहे, कारण यामुळे ऑपरेशनल खर्च कमी होऊन तंत्रज्ञानाचा वापर जागतिक स्तरावर शैक्षणिक क्षेत्रात वाढू शकतो.
स्टार्टअपची आर्थिक स्थिती आणि भविष्यातील आव्हाने
Articul8 AI ही Intel मधून वेगळी झालेली एक स्टार्टअप कंपनी आहे. आदित्य बिर्ला व्हेंचर्ससारख्या संस्थांकडून गुंतवणूक मिळवल्यानंतर, या कंपनीचे व्हॅल्युएशन $५०० दशलक्ष डॉलर्सच्या पुढे गेले आहे. एका खाजगी स्टार्टअपच्या स्वरूपात, व्यावसायिक स्तरावर विस्तार करणे आणि जागतिक स्पर्धेत टिकून राहणे हे या कंपनीपुढील मोठे आव्हान असणार आहे.
शैक्षणिक उपयोग
Madras Sanskrit College ने आता 'सेल्फ-फायनान्सिंग' मॉडेल स्वीकारले असून, 'Laya' च्या माध्यमातून त्यांना एक 'व्हर्च्युअल संस्कृत युनिव्हर्सिटी' तयार करायची आहे. या मॉडेलद्वारे भविष्यात अर्थशास्त्र किंवा व्यवस्थापन यांसारख्या विषयांवरही प्राचीन ग्रंथांच्या आधारे अधिक संशोधन करणे शक्य होणार आहे.