इस्रायलच्या वीझमन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्सने 'Brain-IT' हे नवीन AI तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, जे मेंदूच्या लहरींवरून प्रतिमा तयार करू शकते. मात्र, शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घ्यावे की, याचा भारतीय कंपनी Weizmann Ltd शी कोणताही संबंध नाही.
इस्रायलमधील वीझमन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्सच्या संशोधकांनी 'Brain-IT' नावाची एक प्रगत प्रणाली विकसित केली आहे. ही प्रणाली मानवी मेंदूच्या हालचालींचे विश्लेषण करून दृश्य प्रतिमांची पुनर्निर्मिती करू शकते. ICLR 2026 कॉन्फरन्समध्ये सादर केलेल्या या तंत्रज्ञानामध्ये फंग्शनल MRI (fMRI) स्कॅन डेटाचा वापर करून मेंदूतील सिग्नलना दृश्य वस्तूंमध्ये रूपांतरित केले जाते.
तंत्रज्ञान कसे काम करते?
ही प्रणाली विविध व्यक्तींमधील समान न्यूरल पॅटर्न ओळखून काम करते. मेंदूच्या स्कॅनचे 40,000 व्हॉक्सेल्समध्ये विभाजन करून, संशोधकांनी व्हिज्युअल प्रोसेसिंगशी संबंधित 128 कार्यात्मक भागांचे मॅपिंग केले आहे. यापूर्वी अशा तंत्रज्ञानासाठी प्रत्येक वापरकर्त्याला बराच वेळ द्यावा लागत असे, परंतु या नवीन मॉडेलने प्रशिक्षणाचा वेळ कमी करून तो केवळ 1 तासावर आणला आहे. हे तंत्रज्ञान 70,000 प्रतिमांच्या डेटासेटवर आधारित आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी स्पष्टीकरण
भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांनी एक गोष्ट स्पष्टपणे समजून घेणे आवश्यक आहे: ही इस्रायलमधील एक शैक्षणिक संस्था आहे. याचा आणि भारतात लिस्ट असलेल्या Weizmann Ltd या टेक्सटाईल कंपनीचा दुरूनही संबंध नाही. वीझमन लिमिटेडचा या AI संशोधनाशी कोणताही आर्थिक किंवा धोरणात्मक संबंध नसल्याने गुंतवणूकदारांनी अफवांकडे दुर्लक्ष करावे.
भविष्यातील संधी आणि मर्यादा
सध्या हे तंत्रज्ञान नियंत्रित प्रायोगिक वातावरणातच मर्यादित आहे. हे AI लोकांचे खाजगी विचार किंवा आठवणी चोरू शकत नाही. भविष्यात गंभीर संवाद समस्या असलेल्या रुग्णांसाठी या तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचे ध्येय संशोधकांचे आहे. तसेच, डेटा प्रायव्हसी आणि नैतिकतेचे प्रश्न या संशोधनासोबतच चर्चेत आले आहेत.