भारतीय आयटी क्षेत्रातील दिग्गज कंपन्या Infosys आणि TCS आता 'Forward-Deployed Engineer' मॉडेलकडे वळत आहेत. एआयच्या वाढत्या मागणीनुसार क्लायंटच्या टीमसोबत थेट काम करून जुन्या 'हॉवरली बिलिंग' पद्धतीला फाटा देण्याचा कंपन्यांचा मानस आहे.
भारतीय आयटी सेवा कंपन्या तंत्रज्ञान प्रकल्प राबवण्याच्या पद्धतीत मोठा बदल करत आहेत. Infosys आणि Tata Consultancy Services सारख्या दिग्गज कंपन्या आता 'Forward-Deployed Engineer' मॉडेल स्वीकारत आहेत. यामध्ये इंजिनिअर्स फक्त ऑफशोर ऑफिसमध्ये बसून सूचनांची वाट पाहत नाहीत, तर ते क्लायंटच्या टीममध्ये जाऊन थेट व्यवसायातील समस्या सोडवण्यावर काम करतात.
हॉवरली बिलिंगच्या पलीकडे
गेल्या अनेक दशकांपासून भारतीय आयटी क्षेत्र 'लेबर आर्बिट्रेज'वर अवलंबून होते, जिथे कंपन्या तासांच्या हिशोबाने बिल आकारत असत. पण AI मुळे बेसिक कोडिंगची कामे स्वयंचलित होत असल्याने या मॉडेलवर दबाव आला आहे. आता कंपन्या फक्त कोडिंग न करता क्लायंटचे बिझनेस पार्टनर बनण्यावर भर देत आहेत.
Infosys ने 6,000 'फ्रंटियर इंजिनिअर्स'ची टीम तयार करण्याचे जाहीर केले आहे, तर Tata Consultancy Services सुमारे 8,900 तज्ज्ञांचा पूल बनवत आहे. या शर्यतीत LTIMindtree आणि Cognizant सारख्या कंपन्याही मागे नाहीत.
अंमलबजावणीतील आव्हाने आणि जोखीम
स्ट्रॅटेजी चांगली असली तरी, प्रत्यक्ष अंमलबजावणीत 'स्केलिंग पॅराडॉक्स'सारखे धोके आहेत. हजारो लोकांना एकाच वेळी अशा उच्च दर्जाच्या समस्या सोडवण्यासाठी तयार करणे कठीण आहे. जर कंपन्यांनी केवळ जुन्या पदांची नावे बदलली आणि इंजिनिअर्सना खरोखर निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य दिले नाही, तर केवळ ट्रेनिंगचा खर्च वाढून कंपनीच्या मार्जिनवर (Profit Margin) ताण येऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, उच्च-कुशल टॅलेंटसाठी लागणारा पगार आणि ट्रेनिंगचा खर्च यामुळे कंपनीच्या नफ्यावर होणारा परिणाम तपासणे गरजेचे आहे. ज्या कंपन्या केवळ कोड न लिहिता प्रत्यक्ष बिझनेस रिझल्ट्स देतील, त्यांच्याच शेअर्समध्ये दीर्घकालीन वाढ अपेक्षित आहे.