भारताच्या सेमीकंडक्टर मिशनने एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला असून, आता **५** निर्मिती प्रकल्प प्रत्यक्ष उत्पादनासाठी सज्ज झाले आहेत. Micron, Kaynes आणि CG Semi सारख्या बड्या कंपन्या या मोहिमेत आघाडीवर आहेत.
भारताच्या सेमीकंडक्टर इकोसिस्टिमने आता धोरणात्मक नियोजनाकडून प्रत्यक्ष उत्पादनाकडे मोठी झेप घेतली आहे. केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आता ५ महत्त्वाचे प्रकल्प कार्यान्वित झाले आहेत. हे प्रकल्प असेंब्ली, टेस्टिंग, मार्किंग आणि पॅकेजिंग (ATMP) यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांत कार्यरत असून जागतिक दर्जाच्या गुणवत्तेचे निकष पाळत आहेत.
प्रमुख कंपन्यांचा सहभाग
या मोहिमेत Micron Technology, Kaynes Semicon, CG Semi, Suchi Semicon आणि CDIL या कंपन्यांनी पुढाकार घेतला आहे. या कंपन्यांचे प्रकल्प आता पूर्ण क्षमतेने उत्पादन सुरू करण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. सेमीकंडक्टर निर्मिती हे अत्यंत भांडवलप्रधान (Capital Intensive) क्षेत्र असल्याने, या कंपन्यांना सातत्याने तंत्रज्ञान अपडेट्स आणि कच्च्या मालाच्या स्थिर पुरवठ्यावर भर द्यावा लागणार आहे.
जागतिक आव्हाने आणि स्पर्धा
भारत आता तायवान, दक्षिण कोरिया, चीन आणि व्हिएतनाम यांसारख्या अनुभवी बाजारपेठांशी थेट स्पर्धा करणार आहे. या क्षेत्रातील यश मिळवण्यासाठी केवळ उत्पादन सुरू करणे पुरेसे नाही, तर जागतिक दर्जाची कार्यक्षमता राखणे, पाणी आणि अखंड वीजपुरवठ्यासारख्या पायाभूत सुविधा सक्षम करणे आणि कमी खर्चात उच्च उत्पन्न (Yield) मिळवणे यांवर लक्ष केंद्रित करावे लागेल.
भविष्यातील गुंतवणूक
सरकारने 'India Semiconductor Mission 2.0' अंतर्गत $11 अब्ज ते $12 अब्ज गुंतवणुकीचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. नुकत्याच झालेल्या समिटमध्ये २३ नवीन करारांवर स्वाक्षऱ्या झाल्या आहेत. येत्या काळात या प्रकल्पांची उत्पादन क्षमता, आंतरराष्ट्रीय क्लायंट मिळवण्याची क्षमता आणि वाढती नफाक्षमता (Profitability) यांवरच या क्षेत्राचे भविष्य अवलंबून असेल.