भारतातील अनेक स्टार्टअप्स आता एआय (AI) तंत्रज्ञान मोबाइल ॲप्सच्या बाहेर काढून थेट फिजिकल हार्डवेअरमध्ये आणत आहेत. Kubo Care आणि NeoSapien सारख्या कंपन्या 'Ambient Intelligence' कडे वळल्या आहेत, मात्र मॅन्युफॅक्चरिंग आणि प्रायव्हसीची मोठी आव्हाने या क्षेत्रासमोर आहेत.
भारतातील तंत्रज्ञान क्षेत्रातील नवीन पिढी आता कृत्रिम बुद्धिमत्तेला (AI) स्मार्टफोनच्या मर्यादांमधून बाहेर काढून थेट आपल्या दैनंदिन जीवनातील वस्तूंमध्ये समाविष्ट करत आहे. या संकल्पनेला 'Ambient Intelligence' म्हटले जाते, जिथे एआय उपकरणांमध्येच अंतर्भूत असते आणि तुम्हाला सतत स्क्रीनकडे बघण्याची गरज उरत नाही.
हेल्थकेअरमध्ये क्रांती
बंगळुरूस्थित Kubo Care या क्षेत्रात आघाडीवर आहे. त्यांनी रडार-आधारित सेन्सिंग तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, ज्याचा वापर प्रामुख्याने ज्येष्ठ नागरिकांच्या देखभालीसाठी होतो. हे उपकरण घड्याळासारखे घालण्याची किंवा ॲप उघडण्याची गरज नाही, तर ते केवळ हालचालींवरून पडल्यासारख्या आपत्कालीन परिस्थिती ओळखते. ही सेवा सध्या भारत, जपान आणि अमेरिकेत कार्यान्वित आहे.
स्टार्टअप्समधील गुंतवणूक
दुसरीकडे, NeoSapien ने 'Neo 1' नावाचे एआय-नेटिव्ह वेअरेबल सादर केले आहे. हे उपकरण मीटिंग्सचे ट्रान्सक्रिप्शन आणि समरी घेण्याचे काम करते. कंपनीने Merak Ventures कडून $2 मिलियन (सुमारे ₹16 कोटी) चा सीड राऊंड यशस्वीपणे पूर्ण केला आहे.
आव्हाने आणि धोके
जरी ही कल्पना आकर्षक वाटत असली तरी, भारतात हार्डवेअर निर्मिती करणे कठीण आहे. सप्लाय चेनची कमतरता आणि टेस्टिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या अभावामुळे स्टार्टअप्सना उत्पादनांच्या निर्मितीमध्ये विलंब सहन करावा लागतो. तसेच, जर क्लाउड सर्व्हिस देणारी कंपनी बंद झाली, तर हे महागडे हार्डवेअर केवळ 'डबा' बनून राहण्याचा धोका (Obsolescence Risk) कायम आहे. याशिवाय, सतत सुरू असणारी सेन्सर्स लोकांच्या खाजगी आयुष्यात डोकावू शकतात, ज्यामुळे प्रायव्हसीचे गंभीर प्रश्नही उपस्थित होत आहेत.