भारतीय आयटी क्षेत्रातील एक मोठा ट्रेंड समोर येत आहे. सध्या **६९%** टेक प्रोफेशनल्स पारंपारिक आयटी कंपन्यांऐवजी 'Global Capability Centres' (GCCs) मध्ये काम करण्यास प्राधान्य देत आहेत. एआय (AI) मधील संधी आणि करिअरच्या स्पष्ट प्रगतीमुळे दिग्गज आयटी कंपन्यांसमोर आता कर्मचारी टिकवून ठेवण्याचे (Retention) मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे.
एआय (AI) मुळे वाढले स्थलांतर
या बदलामागील मुख्य कारण म्हणजे 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) मधील संधी. सध्या ७१% टेक कर्मचारी अशा कामाच्या शोधात आहेत जिथे त्यांना एआयमध्ये काम करण्याचा प्रत्यक्ष अनुभव मिळेल. मात्र, खेदाची गोष्ट अशी की, केवळ ३०% पेक्षा कमी पारंपरिक आयटी कंपन्या आपल्या कर्मचाऱ्यांना ही संधी देऊ शकत आहेत.
विशेषतः ज्यांच्याकडे १२ वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव आहे, अशा ९१% ज्येष्ठ कर्मचाऱ्यांनी सांगितले की, त्यांना चांगली संधी मिळाल्यास ते लगेच नोकरी बदलण्यास तयार आहेत. यामुळे आयटी कंपन्यांना आता कर्मचाऱ्यांना पुन्हा प्रशिक्षित (Upskilling) करण्यासाठी मोठा खर्च करावा लागणार आहे, ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या मार्जिनवर होऊ शकतो.
GCC क्षेत्राचा वेगाने विस्तार
भारतातील GCC इकोसिस्टम सध्या १५% ते १८% या वार्षिक दराने वाढत आहे. ही केंद्रे जागतिक कंपन्यांचे इनोव्हेशन हब बनली आहेत. मात्र, इथेही एक पेच आहे—केवळ ३६% कर्मचाऱ्यांनाच इथे करिअरचा स्पष्ट मार्ग (Career Path) दिसत आहे, तर ८७% कर्मचाऱ्यांसाठी ही एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
आयटी शेअर्समध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांनी आता कंपन्यांच्या 'ॲट्रिशन रेट'वर (Attrition Rate) विशेष लक्ष दिले पाहिजे. ज्या कंपन्या आपल्या कर्मचाऱ्यांना टिकवून ठेवण्यात अपयशी ठरतील, त्यांचा खर्च वाढेल आणि नफ्यावर दबाव येण्याची शक्यता आहे. आगामी तिमाही निकालांमध्ये व्यवस्थापन एआय गुंतवणुकीबद्दल आणि कर्मचारी टिकवण्याबद्दल काय भाष्य करते, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल.