देशातील बड्या IT कंपन्यांनी गेल्या वर्षभरात आपल्या मनुष्यबळात मोठी कपात केली आहे. AI चा वाढता वापर आणि बेंचवरील कर्मचाऱ्यांचे योग्य नियोजन यामुळे तब्बल २४,४२२ नोकऱ्या कमी करण्यात आल्या आहेत.
नोकऱ्यांमधील कपातीचे कारण काय?
गेल्या वर्षभरात Tata Consultancy Services, Infosys, HCLTech, Wipro, Tech Mahindra आणि LTIMindtree या बड्या कंपन्यांच्या इंजिनिअरिंग टीममधून तब्बल २४,४२२ कर्मचाऱ्यांची संख्या घटली आहे. ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत या कंपन्यांचे एकूण मनुष्यबळ साधारण ७,९७,७२२ इतके राहिले आहे. एकेकाळी रेव्हेन्यू वाढीनुसार भरती करण्याचे मॉडेल आता बदलताना दिसत आहे.
AI चा परिणाम आणि 'बेंच' मॅनेजमेंट
या कपातीचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे 'जनरेटिव्ह AI'चा वाढता वापर. मेंटेनन्स, मॅन्युअल टेस्टिंग आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर सपोर्ट यांसारखी कंटाळवाणी आणि पुनरावृत्ती होणारी कामे आता AI द्वारे केली जात आहेत. याशिवाय, ज्या कर्मचाऱ्यांकडे कोणतेही प्रोजेक्ट नाही (ज्यांना 'बेंच'वर मानले जाते), त्यांचा खर्च कमी करण्यावर कंपन्यांचा भर आहे. यामुळे कंपनीच्या नेट प्रॉफिट (Net Profit) मार्जिनमध्ये सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
तज्ज्ञांची मागणी वाढली
जरी जनरल इंजिनिअर्सची भरती कमी झाली असली, तरी क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि सायबर सुरक्षा या क्षेत्रातील तज्ज्ञांची मागणी मात्र टिकून आहे. कंपन्या आता संख्येपेक्षा 'क्वालिटी' आणि 'स्पेशलायझेशन'ला जास्त महत्त्व देत आहेत.
भविष्यात हे मार्जिन एक्सपान्शन टिकवून ठेवण्याचे आव्हान कंपन्यांसमोर असेल. गुंतवणूकदारांचे याकडे लक्ष असेल की, कमी मनुष्यबळासह या कंपन्या उत्पादकता (Productivity) किती वाढवू शकतात.