भारतातील ६९% कंपन्या AI मध्ये गुंतवणूक वाढवण्याच्या तयारीत आहेत, परंतु ९७% कंपन्यांकडे त्यासाठी आवश्यक असलेली डेटा इन्फ्रास्ट्रक्चरच उपलब्ध नाही. गुंतवणूकदारांनी फक्त घोषणांकडे न पाहता, कंपनीच्या डेटा रेडिनेसची तपासणी करणे गरजेचे आहे.
कॉर्पोरेट इंडिया सध्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) मोठ्या प्रमाणावर पैसा खर्च करत आहे. पुढील वर्षभरात ६९% कंपन्या आपल्या AI गुंतवणुकीत वाढ करणार आहेत. मात्र, खर्च आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यामध्ये मोठी दरी निर्माण झाली आहे. 'Dun & Bradstreet AI Momentum Survey' नुसार, तब्बल ९७% भारतीय व्यवसायांकडे पूर्ण क्षमतेने AI राबवण्यासाठी आवश्यक असलेले डेटा इन्फ्रास्ट्रक्चर उपलब्ध नाही. जागतिक स्तराच्या तुलनेत भारतीय कंपन्या डेटा रेडिनेसमध्ये ५ टक्क्यांनी मागे आहेत.\n\nगुंतवणूकदारांसाठी ही चिंतेची बाब आहे, कारण यामुळे भांडवलाचा अपव्यय होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. ज्या कंपन्यांची डेटा सिस्टम मजबूत आहे, त्यांना त्यांच्या AI गुंतवणुकीतून मिळणारा परतावा इतरांच्या तुलनेत ६.३ पट जास्त आहे. सध्या केवळ ३०% स्थानिक कंपन्यांना त्यांच्या AI उपक्रमांतून चांगला परतावा मिळत आहे, तर निम्म्याहून अधिक कंपन्यांची यंत्रणा पूर्णपणे तयार नाही.\n\nकेवळ तंत्रज्ञान नाही, तर संस्थात्मक परिपक्वता (Institutional Maturity) हा देखील एक मोठा अडथळा ठरत आहे. केवळ ३५% कंपन्यांना त्यांचे AI प्रकल्प पायलट स्टेजवरून प्रत्यक्ष उत्पादनापर्यंत (Production) नेण्यात यश आले आहे. तसेच, केवळ २९% कंपन्यांना त्यांच्या सध्याच्या रिस्क मॅनेजमेंट फ्रेमवर्कवर पूर्ण विश्वास आहे.\n\nगुंतवणूकदारांनी आता कंपन्यांच्या फक्त 'AI' घोषणांवर न जाता, त्यांच्या वार्षिक अहवालातून डेटा हायजीन, गव्हर्नन्स आणि कर्मचाऱ्यांचे कौशल्य यावर लक्ष दिले पाहिजे. ज्या कंपन्यांचा पाया भक्कम आहे, त्याच भविष्यात शाश्वत नफा कमवू शकतील, तर इतर कंपन्यांच्या नफ्यावर या अनावश्यक खर्चामुळे दबाव येण्याची दाट शक्यता आहे.