Emkay Research च्या मते, भारतीय फिनटेक कंपन्यांसाठी AI हा महत्त्वाचा विषय असला तरी, त्यातून ठोस उत्पन्न मिळण्यास **FY28** पर्यंत वेळ लागू शकतो. सध्या कंपन्यांचा भर केवळ ऑपरेशनल खर्च कमी करण्यावर आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हा सध्या भारतीय फिनटेक उद्योगाचा केंद्रबिंदू बनला असला तरी, यातून प्रत्यक्ष आर्थिक नफा मिळण्यासाठी आणखी काही काळ वाट पाहावी लागेल, असे Emkay Research च्या ताज्या अहवालात म्हटले आहे. Global Fintech Fest 2026 मधील 32% सत्रांमध्ये AI वर चर्चा झाली असली, तरी अद्याप कोणत्याही कंपनीने AI उत्पादनांतून उत्पन्न मिळाल्याची नोंद केलेली नाही. Emkay नुसार, AI-आधारित उत्पन्नासाठी FY28 चा काळ उजाडावा लागेल. सध्या कंपन्या केवळ आपली रणनीती ठरवण्यासाठी AI चा वापर करत आहेत.
खर्चात कपात, उत्पन्नाची प्रतीक्षा
सध्या फिनटेक कंपन्या AI चा वापर नवीन महसूल स्रोत निर्माण करण्यापेक्षा अंतर्गत कामकाज सुधारण्यासाठी करत आहेत. सर्व्हिसिंग खर्च कमी करणे, ग्राहक सेवा अधिक सक्षम करणे आणि तंत्रज्ञानाचे एकत्रीकरण करणे, यावर कंपन्यांचा मोठा भर आहे. यातून नफ्याचे प्रमाण सुधारू शकते, परंतु हे थेट विक्री वाढवणारे उत्पन्नाचे साधन ठरेलच, असे नाही.
प्रमुख खेळाडू आणि आव्हाने
Paytm, Razorpay, Pine Labs आणि PhonePe सारख्या मोठ्या कंपन्या AI प्लॅटफॉर्म्सवर काम करत आहेत. यात फसवणूक रोखणे (Fraud assessment), मार्केटिंग आणि एजन्टिक पेमेंट्सचा समावेश आहे. मात्र, तांत्रिक क्षमता आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यामध्ये मोठी दरी आहे. अनेक सिस्टिम्सना आजही मानवी पडताळणीची (Human checkpoints) गरज लागते. तसेच, 'युनिफाइड एजंट प्रोटोकॉल' अद्याप निश्चित नसल्याने पूर्णपणे स्वायत्त (Autonomous) पेमेंट यंत्रणा उभारण्यात अडचणी येत आहेत.
FY27 साठी गुंतवणूकदारांचा 'वॉचलिस्ट'
गुंतवणूकदारांनी सध्या AI च्या 'हायप' कडे न पाहता, कंपन्यांच्या कार्यक्षमतेवर (Execution) लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे. FY27 मध्ये कंपन्या आपला खर्च किती प्रमाणात कमी करतात आणि तंत्रज्ञानाचा वापर करून ग्राहकांना टिकवून ठेवण्यात किती यशस्वी होतात, यावरच भविष्यातील नफा अवलंबून असेल.