२०२६ मध्ये भारतीय AI स्टार्टअप्सनी तब्बल **$5 अब्ज** उभारले आहेत, मात्र हे शेअर्स अजूनही प्रायव्हेट मार्केटमध्येच आहेत. सामान्य गुंतवणूकदारांना यात गुंतवणूक करण्यासाठी अजून थोडा काळ वाट पहावी लागणार आहे.
भारतीय आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स स्टार्टअप्समध्ये पैशांचा मोठा ओघ सुरू झाला असून, २०२६ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांतच कंपन्यांनी $5 अब्ज निधी जमा केला आहे. सध्याच्या एकूण प्रायव्हेट इक्विटी गुंतवणुकीपैकी २०% वाटा केवळ याच क्षेत्राकडे वळला आहे. मात्र, दुर्दैवाने NSE आणि BSE वरील सामान्य गुंतवणूकदारांना या वाढीचा थेट फायदा घेता येणे सध्या कठीण आहे.
इन्फ्रास्ट्रक्चरवर मुख्य भर
मिळालेला निधी केवळ सॉफ्टवेअरसाठी वापरला जात नाहीये, तर AI च्या पायाभूत सुविधांवर (Infrastructure) मोठा खर्च होत आहे. Goldman Sachs च्या आकडेवारीनुसार, डेटा सेंटर्स आणि अक्षय ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये (Renewable Energy) तब्बल $35 अब्ज मूल्य असलेली मालमत्ता तयार होत आहे. त्यापाठोपाठ एंटरप्राइझ सर्व्हिसेस आणि हेल्थकेअरमध्ये $18 अब्ज गुंतवणूक दिसत आहे.
पब्लिक मार्केटमध्ये का नाही?
या स्टार्टअप्सची सध्या 'कॅश बर्निंग'ची अवस्था आहे, म्हणजेच ते नफ्यापेक्षा ऑपरेशन्स वाढवण्यावर भर देत आहेत. मात्र, शेअर बाजार नेहमीच सिद्ध झालेला नफा, स्थिर कॅश फ्लो आणि मार्जिन पाहून गुंतवणूक करतो. त्यामुळे, या कंपन्या जोपर्यंत नफ्यात येत नाहीत, तोपर्यंत आयपीओ (IPO) येणे कठीण आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
मोठ्या प्रमाणात डेटा सेंटर्स उभारणे हे खर्चिक काम आहे. जर AI सेवांची मागणी अपेक्षेप्रमाणे वाढली नाही, तर कंपन्यांना मोठ्या आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागू शकतो. पुढील २४ महिन्यांत इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रातील कंपन्यांचे आयपीओ येण्याची शक्यता आहे, पण गुंतवणूकदारांनी केवळ वाढीच्या आकडेवारीवर न जाता, कंपनी कधी नफ्यात येईल, याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.