भारताच्या सेमीकंडक्टर क्षेत्रात आतापर्यंत **$1.4 अब्जांची** इक्विटी गुंतवणूक झाली असून, यातील निम्मी रक्कम **2025** नंतर आली आहे. इंडिया सेमीकंडक्टर मिशन **2.0** मुळे वेग वाढला असला तरी, आयातीवरील अवलंबित्व आणि आयपीओसाठी लागणारा मोठा कालावधी हे मोठे आव्हान आहे.
भारतातील सेमीकंडक्टर उद्योगाने 281 कंपन्यांच्या माध्यमातून $1.4 अब्ज गुंतवणुकीचा टप्पा गाठला आहे. विशेष म्हणजे, 2025 पासून आतापर्यंत या क्षेत्रात $701 दशलक्ष इतकी मोठी गुंतवणूक झाली आहे. सरकारचे India Semiconductor Mission 2.0 आणि ₹1.275 ट्रिलियनचे बजेट यामुळे देशांतर्गत सप्लाय चेन बळकट होण्यास मोठी मदत होत आहे.
प्रमुख हब आणि कंपन्या
या गुंतवणुकीत बेंगळुरू आघाडीवर असून, एकूण गुंतवणुकीचा 40% वाटा एकट्या या शहराचा आहे. कंपन्यांचा विचार करता, Tessolve Semiconductor ने सर्वाधिक $213 दशलक्ष निधी उभारला आहे. तसेच, इलेक्ट्रॉनिक मॅन्युफॅक्चरिंग सेवांमध्ये 2025 पासून $313 दशलक्ष ओतले गेले आहेत.
गुंतवणुकीतील आव्हाने आणि वास्तव
सेमीकंडक्टर कंपन्या सॉफ्टवेअर स्टार्टअप्ससारख्या नसतात. डेटा सांगतो की, या कंपन्यांना पब्लिक मार्केटपर्यंत पोहोचण्यासाठी सरासरी 16.5 वर्षे लागतात. त्यामुळे सध्या आयपीओपेक्षा (42) अधिग्रहण (Acquisition - 62 सौदे) हेच गुंतवणूकदारांसाठी एक्झिटचे मुख्य माध्यम ठरत आहे.
सध्या भारत आपल्या गरजेच्या 95% सेमीकंडक्टरची आयात करतो, ही एक मोठी अडचण आहे. फॅब (Fabrication plants) उभारणीसाठी प्रचंड भांडवल आणि पायाभूत सुविधांची गरज आहे. आगामी SEMICON India 2026 (17-19 सप्टेंबर) ही परिषद या क्षेत्रासाठी महत्त्वाची ठरेल, जिथे व्यावसायिक उत्पादनाच्या प्रगतीवर सर्वांचे लक्ष असेल.