भारताच्या सॉफ्टवेअर निर्यातीने FY26 मध्ये **$221.4 अब्ज** चा टप्पा गाठला असून, मागील वर्षाच्या तुलनेत यात **8.2%** वाढ झाली आहे. कोर आयटी आणि इंजिनिअरिंग सेवांच्या बळावर ही प्रगती झाली असली, तरी सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट सेगमेंटमध्ये घट दिसून येत आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, आयटी निर्यातीचा आकडा मागील वर्षाच्या $204.7 अब्जांवरून वाढून $221.4 अब्ज झाला आहे. ही 8.2% वार्षिक वाढ भारतीय आयटी कंपन्यांच्या आर्थिक आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
इंजिनिअरिंग आणि आयटी सेवांची चमक
या वाढीचे मुख्य इंजिन म्हणजे कोर आयटी सर्व्हिसेस आणि इंजिनिअरिंग डिझाइन. आयटी सेवांचा वाटा आता एकूण निर्यातीत 66.4% इतका असून यात 12% वाढ झाली आहे. तसेच, इंजिनिअरिंग सेवांनी 11% वाढ नोंदवली आहे. भारताच्या कंपन्या आता प्रोडक्ट डिझाइन आणि इलेक्ट्रॉनिक्स सारख्या उच्च-मूल्याच्या कामात गुंतल्या असून, या क्षेत्राचा एकूण निर्यात वाटा 4.3% पर्यंत पोहोचला आहे. ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटर्स (GCCs) मुळे पारंपारिक आयटी बजेटवर ताण असतानाही मागणी टिकून राहण्यास मदत झाली आहे.
आव्हाने आणि धोके
सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंटचा वाटा 3.3% वरून 2.9% पर्यंत घसरला आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) वाढत्या प्रभावामुळे सॉफ्टवेअर वितरण पद्धतीत होणारे बदल या घटीसाठी कारणीभूत ठरत आहेत. गुंतवणूकदारांनी यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
दुसरीकडे, भौगोलिक एकाग्रतेचा धोका कायम आहे. भारताच्या एकूण निर्यातीपैकी 54.1% म्हणजेच $119.7 अब्ज केवळ अमेरिकेतून येतात. अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत होणारा कोणताही बदल थेट भारतीय कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम करू शकतो, त्यामुळे कंपन्या आता युरोप आणि इतर बाजारपेठांकडे वळण्याचा प्रयत्न करत आहेत.