IIT Kharagpur ने प्लॅटिनम ज्युबिलीच्या निमित्ताने विद्यार्थ्यांसाठी एक क्रांतिकारी पाऊल उचलले आहे. आता विद्यार्थ्यांना AI-आधारित लर्निंग असिस्टंट आणि GATE/JAM परीक्षेसाठी मोफत पोर्टलची सुविधा मिळणार आहे, ज्यामुळे खासगी कोचिंग सेंटर्सच्या वर्चस्वाला आव्हान मिळू शकते.
शिक्षणात मोठी क्रांती
IIT Kharagpur ने आपल्या प्लॅटिनम ज्युबिली सोहळ्यादरम्यान दोन महत्त्वाचे डिजिटल उपक्रम सुरू केले आहेत. केंद्रीय शिक्षण राज्यमंत्री सुकांता मजुमदार यांच्या हस्ते या टूल्सचे उद्घाटन करण्यात आले. यामध्ये एक AI-आधारित लर्निंग असिस्टंट आणि GATE व JAM या परीक्षांसाठी समर्पित ऑनलाइन पोर्टलचा समावेश आहे.
NDLI-FERMI AI ट्यूटरची वैशिष्ट्ये
Fermi AI सोबत मिळून विकसित केलेला हा 'NDLI-FERMI AI ट्यूटर' नॅशनल डिजिटल लायब्ररी ऑफ इंडिया (NDLI) चा एक भाग आहे. इतर व्यावसायिक AI टूल्सच्या तुलनेत, हे टूल थेट उत्तरे देण्याऐवजी विद्यार्थ्यांना 'गाईडेड पद्धती'ने शिकण्यावर भर देते. यात Physics, Chemistry, Mathematics आणि Biology या विषयांसाठी 'Scan & Ask' सारखे फिचर देण्यात आले आहे, जे विद्यार्थ्यांना विचार करायला प्रवृत्त करते.
EdTech क्षेत्रावर काय परिणाम होईल?
IIT Kharagpur चे हे पाऊल खासगी EdTech कंपन्यांसाठी चिंतेची बाब ठरू शकते. आतापर्यंत अनेक विद्यार्थी महागड्या कोचिंग क्लासेसवर अवलंबून होते. मात्र, आता उच्च-स्तरीय अभ्यास साहित्य पूर्णपणे मोफत उपलब्ध झाल्यामुळे, कोचिंग मार्केटमधील कंपन्यांना त्यांच्या किमती आणि व्यावसायिक मॉडेल्सचा पुनर्विचार करावा लागू शकतो.
सध्या NDLI प्लॅटफॉर्मवर १३ कोटींहून अधिक शैक्षणिक संसाधने उपलब्ध असून १ कोटीहून अधिक विद्यार्थी याचा लाभ घेत आहेत. आता या नवीन AI उपक्रमामुळे शिक्षणाचे लोकशाहीकरण होऊन ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्याचा आयआयटीचा प्रयत्न आहे.