Google ने आपल्या पहिल्या 'MVP' सॅटेलाईटचे यशस्वी प्रक्षेपण केले असून, अंतराळात AI चिप्सची क्षमता तपासली जात आहे. हे एक दीर्घकालीन संशोधन असून सध्या याचा कंपनीच्या आर्थिक कामगिरीवर कोणताही परिणाम होणार नाही.
अंतराळातील डेटा सेंटरचे स्वप्न
Google ने अंतराळ संशोधनात मोठी झेप घेत 'MVP' नावाचा प्रोटोटाइप सॅटेलाईट पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत (Low Earth Orbit) पाठवला आहे. १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी SpaceX च्या Falcon 9 रॉकेटद्वारे हे प्रक्षेपण करण्यात आले. 'Project Suncatcher' या नावाखाली चालणाऱ्या या मोहिमेचा मुख्य उद्देश कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) हार्डवेअर अवकाशातील कठीण परिस्थितीत कसे काम करते, हे तपासणे हा आहे.
उपग्रहात काय आहे खास?
या सॅटेलाईटमध्ये Google च्या चार 'Trillium Tensor Processing Units' (TPUs) चिप्स बसवण्यात आल्या आहेत. पृथ्वीवरील डेटा सेंटर्सच्या तुलनेत अवकाशातील वातावरण अतिशय आव्हानात्मक असते. तिथे कूलिंग सिस्टमची कमतरता आणि कॉस्मिक रेडिएशनमुळे चिप्स निकामी होण्याचा धोका असतो. म्हणूनच, Google सध्या हे हार्डवेअर किती उच्च तापमानात आणि प्रतिकूल परिस्थितीत काम करू शकते, याचा डेटा गोळा करत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची टीप
हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, हे तंत्रज्ञान अद्याप प्राथमिक अवस्थेत असून एक वैज्ञानिक प्रयोग आहे. हे कोणत्याही प्रकारे Alphabet च्या सध्याच्या महसुलावर (Revenue) परिणाम करणारे उत्पादन नाही. या क्षेत्रात केवळ Google च नाही, तर हैदराबादची स्टार्टअप कंपनी 'TakeMe2Space' सुद्धा आपल्या 'MOI-1A' उपग्रहाद्वारे 'एज कम्प्युटिंग' (Edge Computing) वर काम करत आहे.
भविष्यात सॅटेलाईटवरूनच थेट AI प्रक्रिया करणे शक्य होईल का, हे या मोहिमेच्या निकालांवरून स्पष्ट होईल. सध्या तरी हे एक दीर्घकालीन 'R&D' पाऊल असून, गुंतवणूकदारांनी याकडे केवळ एक वैज्ञानिक प्रगती म्हणून पहावे.