ह्युमनॉइड रोबोट्सच्या जागतिक विक्रीने २०२५ मध्ये **७,०००** युनिट्सचा टप्पा गाठला आहे. सध्या हे रोबोट्स केवळ संशोधनासाठी वापरले जात असले तरी, २०३० पर्यंत या क्षेत्रात मोठी वाढ होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.
सध्याची स्थिती काय आहे?
'इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ रोबोटिक्स'च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये सुमारे ७,००० ह्युमनॉइड रोबोट्सची विक्री झाली आहे. जरी ही संख्या वाढती असली, तरी पारंपरिक औद्योगिक रोबोट्सच्या तुलनेत हे प्रमाण खूप कमी आहे. २०२४ मध्ये जगभरात ५,४२,००० औद्योगिक रोबोट्स आणि १,९९,००० सर्व्हिस रोबोट्सची स्थापना झाली होती, ज्यामुळे ह्युमनॉइड क्षेत्रातील सुरुवातीच्या टप्प्याची कल्पना येते.
संशोधनावर भर
विकले गेलेले बहुतांश रोबोट्स सध्या पूर्णपणे व्यावसायिक कामांसाठी वापरले जात नाहीत. कंपन्या आणि संशोधन संस्था त्यांचा वापर डेटा गोळा करण्यासाठी, एआय (AI) मॉडेल्स सुधारण्यासाठी आणि त्यांची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी करत आहेत. विशेषतः ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील कंपन्या आता लहान स्तरावर पायलट प्रोजेक्ट्स राबवत आहेत.
भविष्यातील टार्गेट आणि आव्हाने
Bank of America Global Research ने आशावादी अंदाज वर्तवला आहे. त्यांच्या मते, २०२६ मध्ये हे प्रमाण ९०,००० युनिट्सवर जाईल आणि २०३० पर्यंत १.२ दशलक्ष रोबोट्सची विक्री होईल. मात्र, यासाठी काही मोठे अडथळे पार करावे लागतील:
- हाय हार्डवेअर कॉस्ट: रोबोट्स तयार करण्याचा खर्च सध्या खूप जास्त आहे.
- टेक्नॉलॉजिकल हर्डल्स: एआयची अचूकता आणि मानवी वातावरणात काम करण्याची क्षमता अजूनही सिद्ध व्हायची आहे.
- सुरक्षा आणि कायदेशीर बाबी: प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी हे रोबोट्स सुरक्षित आहेत का, यावर प्रश्नचिन्ह कायम आहे.
चीन या क्षेत्रात वेगाने आघाडी घेत असून पारंपरिक रोबोट्ससोबतच ह्युमनॉइड प्रणालींचे प्रदर्शनही करत आहे. गुंतवणुकीच्या दृष्टीने, कंपन्यांचे पायलट प्रोजेक्ट्सची यशस्वीता, हार्डवेअरमधील घटणारा खर्च आणि एआय तंत्रज्ञानातील प्रगती याकडे बारकाईने लक्ष देणे गरजेचे ठरणार आहे.