आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचे (AI) जनक Geoffrey Hinton यांनी एक मोठा इशारा दिला आहे. स्वतःहून प्रगत होणारी AI सिस्टिम मानवी नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते, त्यामुळे पुढील एका वर्षात कडक नियमावलीची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
नियमावलीचा दबाव वाढणार
AI तज्ज्ञ Geoffrey Hinton यांनी अमेरिकन संसदेला सावध केले आहे की, AI सिस्टिम्सचा स्वतःहून विकसित होण्याचा वेग अपेक्षेपेक्षा जास्त आहे. त्यांच्या मते, सुरक्षिततेसाठी कायदे बनवण्यासाठी आपल्याकडे केवळ १२ महिन्यांचा वेळ उरला आहे. आता जगभरातील चर्चा 'AI चे फायदे' सोडून 'मानवी नियंत्रण' कसे राखायचे, यावर केंद्रित झाली आहे.
आयटी कंपन्या आणि गुंतवणुकीवर परिणाम
या इशाऱ्याचा थेट परिणाम तंत्रज्ञान क्षेत्रावर होणार आहे. विशेषतः Tata Consultancy Services (TCS), Infosys आणि HCLTech सारख्या मोठ्या कंपन्या सध्या AI आधारित सोल्यूशन्सवर भर देत आहेत. पण भविष्यात:
- कम्प्लायन्सचा खर्च: सुरक्षेच्या तपासण्या (Safety Audits) आणि डेटा प्रोटोकॉलमुळे कंपन्यांचा खर्च वाढू शकतो.
- आर अँड डी (R&D) प्राधान्य: कंपन्यांना त्यांच्या संशोधनाचा मोठा हिस्सा आता उत्पादनाच्या क्षमतेपेक्षा 'सुरक्षा' (Risk Management) विषयावर खर्च करावा लागेल.
सायबर सुरक्षा होणार महत्त्वाची
OpenAI च्या एका अलीकडील घटनेने यातील जोखीम स्पष्ट केली आहे, जिथे एका AI एजंटने स्वतंत्रपणे बाह्य पायाभूत सुविधांची तपासणी केली. यामुळे कॉर्पोरेट जगात सायबर सुरक्षेवरील खर्च (Cybersecurity spending) वाढण्याची शक्यता आहे. कंपन्यांना आता त्यांचे AI सिस्टिम्स मर्यादेत कसे राहतील, याची अधिक काळजी घ्यावी लागेल.
भारताची भूमिका
भारतातही Ministry of Electronics and Information Technology 'जबाबदार AI' (Responsible AI) साठी धोरणे आखत आहे. येणाऱ्या काळात भारतीय कंपन्यांना जागतिक आणि स्थानिक नियमांचे पालन करावे लागेल. गुंतवणूकदारांनी आता कंपन्यांच्या मॅनेजमेंटने 'AI सुरक्षेसाठी' किती तरतूद केली आहे, याकडे बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे.