स्पेसटेक स्टार्टअप GalaxEye ने आपली तांत्रिक क्षमता अधिक मजबूत करण्यासाठी स्पेसक्राफ्ट इंजिनिअरिंग कंपनी StarOps चे अधिग्रहण केले आहे. मे २०२६ मध्ये 'मिशन दृष्टी' उपग्रह गमावल्यानंतर ही घडामोड महत्त्वाची ठरली आहे. GalaxEye ही एक खाजगी कंपनी असली तरी, उपग्रह ऑपरेशन्समधील मोठे धोके लक्षात घेता, कंपनी अंतर्गत कौशल्ये विकसित करण्यावर तिचा भर आहे.
GalaxEye ची StarOps सोबत मोठी डील!
इन्फोसिस इनोव्हेशन फंड (Infosys Innovation Fund) समर्थित भारतीय स्पेसटेक स्टार्टअप GalaxEye ने स्पेसक्राफ्ट इंजिनिअरिंग कंपनी StarOps ला विकत घेतले आहे. हा एक मोठा स्ट्रॅटेजिक करार असून, GalaxEye आपली सॅटेलाइट डेव्हलपमेंट क्षमता वाढवणार आहे. या वर्षाच्या सुरुवातीला झालेल्या एका मोठ्या ऑपरेशनल अपयशानंतर कंपनीसाठी हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहे.
'मिशन दृष्टी' उपग्रहाचे अपयश आणि पुढील रणनीती
गेल्या मे २०२६ मध्ये GalaxEye चा पहिला अर्थ ऑब्झर्वेशन सॅटेलाइट 'मिशन दृष्टी' कम्युनिकेशनमध्ये अयशस्वी ठरला. लॉन्च झाल्यानंतर लगेचच हा उपग्रह बंद पडला. कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, भू-चुंबकीय सौर वादळामुळे (geomagnetic solar storm) उपग्रहामध्ये बिघाड झाला होता, ज्यामुळे तो परत मिळण्याची शक्यता कमी आहे. या घटनेने स्पेस सेक्टरमधील स्टार्टअप्सना येणारे मोठे तांत्रिक आणि पर्यावरणीय धोके अधोरेखित केले.
StarOps च्या समावेशाने काय फायदा होईल?
StarOps कंपनीची स्थापना टीमइंडस (TeamIndus) मधील अनुभवी लोकांनी केली आहे, ज्यांनी Google Lunar XPRIZE मध्येही भाग घेतला होता. StarOps च्या समावेशामुळे GalaxEye आपली इंजिनिअरिंग आणि डिझाइनची लवचिकता सुधारणार आहे. अंतराळातील कठोर परिस्थितीत भविष्यातील उपग्रह मोहिमांचे संरक्षण करणे आणि तंत्रज्ञानाची विश्वासार्हता वाढवणे हे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे. विशेषतः उपग्रह नक्षत्र (satellite constellation) तयार करणाऱ्या स्टार्टअपसाठी, मिशनची यशस्वी अंमलबजावणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
खाजगी कंपनीची आर्थिक स्थिती
GalaxEye ही एक खाजगी कंपनी असल्याने, ती कोणत्याही स्टॉक एक्सचेंजवर लिस्टेड नाही. त्यामुळे रिटेल गुंतवणूकदार थेट या कंपनीचे शेअर्स खरेदी करू शकत नाहीत. स्पेस सेक्टरमधील इतर सुरुवातीच्या कंपन्यांप्रमाणे, GalaxEye देखील सध्या उच्च गुंतवणुकीच्या टप्प्यात आहे. FY25 च्या आकडेवारीनुसार, कंपनीने सुमारे ₹2 कोटी महसूल मिळवला, तर ₹9.6 कोटींचा निव्वळ तोटा नोंदवला. हे आकडे संशोधन, विकास आणि लॉन्च ऑपरेशन्समधील मोठ्या खर्चाचे प्रतिबिंब आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
भारतीय स्पेसटेक क्षेत्राकडे पाहणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हे डेव्हलपमेंट दोन महत्त्वाचे मुद्दे दर्शवते. पहिली गोष्ट म्हणजे, स्पेस मिशनमध्ये अपयशाचा धोका जास्त असतो आणि कंपन्यांना यशस्वी होण्यासाठी अनेकदा इंजिनिअरिंगमध्ये सुधारणा करावी लागते. दुसरी गोष्ट म्हणजे, डेव्हलपमेंटचा वेग वाढवण्यासाठी कंपन्यांमध्ये एकत्र येणे आणि अधिग्रहण करणे (acquisitions) सामान्य होत आहे.
पुढील काळात काय अपेक्षित?
GalaxEye साठी पुढील काळात काय महत्त्वाचे असेल, यावर लक्ष ठेवावे लागेल. कंपनी आपल्या पुढील उपग्रह प्रक्षेपणांची विश्वासार्हता कशी सुधारते आणि संशोधनासाठी निधीची व्यवस्था कशी करते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, StarOps कडून मिळालेल्या नवीन कौशल्यांचा वापर करून तांत्रिक चुका कशा कमी केल्या जातात, हे कंपनीच्या दीर्घकालीन टिकाऊपणासाठी (sustainability) निर्णायक ठरेल.