आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे कर्मचाऱ्यांची कामाची गती **33%** ने वाढली असली, तरी कंपन्यांना त्याचा मोठा आर्थिक फटका बसत आहे. 'AI फ्रॅगमेंटेशन टॅक्स'मुळे कंपन्यांचे **$161 अब्ज** वाया जात असून, गुंतवणूकदारांसाठी हे चिंतेचे कारण बनले आहे.
कॉर्पोरेट जगतात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) वापर आता एका वळणावर येऊन ठेपला आहे. कोडिंग, डॉक्युमेंटेशन आणि रिपोर्टिंग यांसारख्या कामांसाठी कर्मचारी AI टूल्सचा वापर प्रभावीपणे करत आहेत, मात्र या वैयक्तिक कार्यक्षमतेचा परिणाम थेट कंपनीच्या बॅलन्स शीटवर दिसून येत नाहीये. Atlassian च्या अहवालानुसार, वैयक्तिक उत्पादकता 33% ने वाढली असली, तरी व्यवसायाच्या एकूण प्रक्रियेत होणारा बदल मात्र केवळ 3-4% इतकाच मर्यादित आहे.
$161 अब्जांचा 'AI फ्रॅगमेंटेशन टॅक्स'
या दरीमुळे मोठ्या कंपन्यांवर दरवर्षी $161 अब्जांचा अतिरिक्त बोजा पडत आहे, ज्याला विश्लेषक 'AI फ्रॅगमेंटेशन टॅक्स' म्हणत आहेत. मुख्य समस्या ही आहे की, AI चा वापर 'सायलो' (Silos) म्हणजेच वेगवेगळ्या विभागांत स्वतंत्रपणे केला जात आहे. उदा. एखादा विभाग AI मुळे वेगाने काम करतो, पण फायनान्स किंवा लीगल विभाग जुन्याच पद्धती वापरत असल्याने कामाची साखळी तुटते आणि प्रकल्पांचा ढीग साचतो. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, केवळ 6% एक्झिक्युटिव्हजना आपला AI वरील खर्च थेट महसूल वाढीशी जोडता येत आहे.
डेटा फाउंडेशनचे महत्त्व
केवळ शक्तिशाली AI मॉडेल्स असणे आता पुरेशी स्पर्धात्मकता राहिलेली नाही. त्याऐवजी, कंपनीचा अंतर्गत डेटा किती सुव्यवस्थित आहे, हे महत्त्वाचे ठरत आहे. अभ्यासानुसार, 69% कर्मचाऱ्यांच्या मते त्यांच्या कंपनीचा डेटा AI साठी तयारच नाही. अनेक कंपन्या केवळ सॉफ्टवेअर लायसन्स खरेदी करण्यावर भर देत आहेत, पण बॅकएंडला असलेल्या विस्कळीत डेटा सिस्टिम्सकडे दुर्लक्ष करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे धडे
आता कंपन्यांचा कल सॉफ्टवेअर लायसन्स विकत घेण्याकडून अंतर्गत कार्यपद्धती सुधारण्याकडे वळत आहे. भविष्यात कंपन्या नवीन टीम स्ट्रक्चर आणि नॉलेज सिस्टिम्स उभारण्यावर जास्त खर्च करतील. भारतीय आयटी (IT) क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी ही महत्त्वाची नोंद आहे, कारण मोठ्या सॉफ्टवेअर कंपन्यांचे क्लायंट आता आपला AI खर्च पुन्हा तपासत आहेत. आगामी तिमाही निकालांमध्ये कंपन्या या कार्यक्षमतेचा फायदा थेट नफ्यात कसा रूपांतरित करतात, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.