Endeavor Optical Networks (EON) या स्टार्टअप कंपनीने अंतराळातून डेटा पाठवण्यासाठी लेझर कम्युनिकेशन सिस्टीम विकसित करण्यासाठी **$10.75 दशलक्ष (सुमारे ₹89 कोटी)** इतके सीड फंडिंग यशस्वीरित्या उभारले आहे. कंपनीचा उद्देश समुद्राखालील फायबर-ऑप्टिक केबल्सना पर्याय म्हणून AI लॅब आणि हायपरस्केलर्ससाठी हाय-स्पीड डेटा नेटवर्क तयार करणे आहे.
अंतराळातून डेटा ट्रान्सफरचे नवे युग?
Endeavor Optical Networks (EON) या कंपनीने सॅटेलाइट कम्युनिकेशन क्षेत्रात जोरदार एंट्री केली आहे. जनरल कॅटॅलिस्ट (General Catalyst) आणि आंद्रेसेन होरोविट्झ (Andreessen Horowitz) यांसारख्या मोठ्या गुंतवणूकदारांकडून $10.75 दशलक्ष इतके सीड फंडिंग मिळवले आहे. EON सुमारे 20 सॅटेलाइट्सचे नेटवर्क तयार करणार आहे, जे लेझर तंत्रज्ञानाचा वापर करून खंडामधून डेटा पाठवेल. यातून कंपनी समुद्राखालील फायबर-ऑप्टिक केबल्सना एक चांगला पर्याय देण्याचा विचार करत आहे.
तंत्रज्ञान आणि मोठी आव्हाने
कंपनीचे लक्ष्य सुरुवातीला 2.4 टेराबिट्स प्रति सेकंद इतका डेटा ट्रान्सफर स्पीड मिळवणे आहे. सध्या समुद्राखालील केबल्स 200 टेराबिट्स प्रति सेकंदपेक्षा जास्त डेटा हाताळतात. मात्र, EON विशिष्ट मार्गांवर, जसे की ऑस्ट्रेलिया आणि फ्रान्स किंवा आफ्रिका आणि दक्षिण अमेरिका दरम्यान, समर्पित क्षमता (dedicated capacity) देऊन मार्केटमध्ये स्थान निर्माण करण्याचा विचार करत आहे.
या तंत्रज्ञानापुढील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे वातावरणातील हस्तक्षेप (atmospheric interference). ढगाळ वातावरणामुळे लेझर सिग्नलमध्ये अडथळा येऊ शकतो. EON मात्र यावर मात करण्यासाठी स्वतःची तंत्रज्ञानं (proprietary methods) विकसित करत असल्याचे सांगत आहे. यासाठी कंपनी Apex Space द्वारे निर्मित सॅटेलाइट बसेसचा वापर करेल आणि आपले मुख्य लक्ष ऑप्टिकल कम्युनिकेशन टर्मिनल्सवर असेल.
मार्केट स्ट्रॅटेजी
EON मोठ्या प्रमाणात डेटा हाताळणाऱ्या AI लॅब आणि हायपरस्केलर्सना लक्ष्य करत आहे. त्यांना समर्पित लिंक्स (dedicated links) पुरवून, सार्वजनिक फायबर-ऑप्टिक नेटवर्कपेक्षा जास्त नियंत्रण देण्याचा कंपनीचा मानस आहे. यासाठी, हवामानाचा कमीत कमी परिणाम होईल अशा ठिकाणी ग्राउंड स्टेशन्स उभारण्याची आणि अपटाइम (uptime) सुनिश्चित करण्यासाठी प्रगत हवामान डेटा वापरण्याची योजना आहे.
भविष्यातील टप्पे आणि धोके
या नवीन भांडवलाच्या जोरावर, कंपनी एक ऑप्टिक्स लॅबोरेटरी उभारणार आहे आणि इंजिनिअरिंग टीमचा विस्तार करणार आहे. लवकरच, 2027 च्या अखेरीस एक डेमो सॅटेलाइट लॉन्च करण्याची योजना आहे, ज्यातून 800 गिगाबिट्स ते 1 टेराबिट प्रति सेकंद स्पीडने डेटा डाउनलोड करण्याचे लक्ष्य आहे.
गुंतवणूकदारांनी लक्षात घ्यावे की या क्षेत्रात खूप मोठे धोके आहेत. सॅटेलाइट लॉन्च करण्याचा खर्च, ऑप्टिकल हार्डवेअरची जटिलता आणि स्पेस कम्युनिकेशनमधील इतर कंपन्यांशी स्पर्धा यांचा यात समावेश आहे. NASA ने लेझर कम्युनिकेशनची क्षमता दाखवली असली, तरी ते एक व्यावसायिक, हाय-स्पीड नेटवर्क म्हणून विकसित करणे हे एक मोठे आणि खर्चिक काम आहे, ज्यात अनेक तांत्रिक अडचणी आहेत. EON ला आपले बिझनेस मॉडेल सिद्ध करण्यासाठी आणि सध्याच्या पर्यायांशी स्पर्धा करण्यासाठी वास्तविक जगात विश्वसनीय कनेक्टिव्हिटी सिद्ध करावी लागेल.