चीनने AI चिप निर्यातीवर निर्बंध घालण्यास स्पष्ट नकार दिला असून, या मागणीला 'कोल्ड वॉर' रणनीती म्हटले आहे. २४ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या ट्रम्प-शी शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक तंत्रज्ञान शेअर्समध्ये विक्रीचा दबाव दिसून येत आहे.
चीनने प्रगत आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) विकसित करण्याच्या मार्गातील निर्बंधांना साफ फेटाळले आहे. बीजिंगने या मागणीला 'कोल्ड वॉर' मानसिकतेचे लक्षण असल्याचे म्हटले आहे. Anthropic या कंपनीच्या प्रमुखांनी सुरक्षा कारणास्तव कडक जागतिक नियंत्रणांची शिफारस केली होती, ज्याला चीनने प्रगती रोखण्याचा प्रयत्न म्हणून संबोधले आहे.
ही घटना २४ सप्टेंबर २०२६ रोजी होणाऱ्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या महत्त्वपूर्ण शिखर परिषदेच्या काही दिवस आधी घडली आहे. या बैठकीत जागतिक तंत्रज्ञान धोरण आणि व्यापार स्पर्धेवर चर्चा अपेक्षित आहे.
भू-राजकीय तणावात वाढ
अमेरिका आणि चीन यांच्यातील AI दृष्टिकोनातील तफावत आता उघड झाली आहे. जिथे अमेरिकेतील काही नेत्यांना निर्बंधांची गरज वाटते, तिथे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकेने AI शर्यतीत आघाडी घेण्याला राष्ट्रीय प्राधान्य दिले आहे. अशा परस्परविरोधी भूमिकेमुळे जागतिक सेमीकंडक्टर सप्लाय चेनवर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
टेक शेअर्सवर विक्रीचा दबाव
१४ सप्टेंबर २०२६ रोजी जागतिक तंत्रज्ञान आणि सेमीकंडक्टर शेअर्समध्ये मोठी विक्री पाहायला मिळाली. गुंतवणूकदार सध्या 'फ्रॅगमेंटेशन'च्या (तंत्रज्ञान क्षेत्राचे दोन भाग होणे) धोक्याकडे लक्ष ठेवून आहेत. जर दोन्ही देशांनी AI गव्हर्नन्सवर सहमती दर्शवली नाही, तर कंपन्यांना दोन वेगळ्या तांत्रिक परिसंस्थांमध्ये (Ecosystems) काम करावे लागेल, ज्यामुळे ऑपरेटिंग खर्च वाढू शकतो आणि नाविन्यपूर्ण संशोधनावर (Innovation) गदा येऊ शकते.
सध्या गुंतवणूकदारांचे सर्व लक्ष २४ सप्टेंबरच्या शिखर परिषदेच्या निष्कर्षांकडे लागले आहे. या परिषदेतून व्यापार निर्बंधांबाबत स्पष्टता मिळाल्यासच टेक मार्केटमधील अस्थिरता कमी होण्याची शक्यता आहे.