Bill Gates: AI मुळे नोकऱ्यांवर गदा? बिल गेट्स यांनी मांडला 'टोकन टॅक्स'चा प्रस्ताव

'Human-reserved' क्षेत्राची गरज

ऑगस्ट २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या 'The turbulent AI era is here' या निबंधात बिल गेट्स यांनी स्पष्ट केले की, प्रगती रोखणे हा उद्देश नसून, मानवी हस्तक्षेप अनिवार्य असलेल्या क्षेत्रांचे संरक्षण करणे गरजेचे आहे. गेट्स यांच्या मते, केअरगिव्हिंग (Caregiving), प्राथमिक शिक्षण (Primary Education) आणि कन्स्ट्रक्शन (Construction) यांसारखी क्षेत्रे, जिथे भावना आणि मानवी निर्णयांची गरज असते, ती 'human-reserved' म्हणून घोषित करावीत.

काय आहे 'टोकन टॅक्स' (Token Tax)?

गेट्स यांनी असा तर्क दिला आहे की, सध्याची करप्रणाली ही भांडवली गुंतवणुकीला झुकते माप देते, तर मानवी कामगारांवर पेरोल टॅक्सचा बोजा असतो. यामुळे कंपन्या वेगाने मानवी कामगारांऐवजी AI किंवा रोबोटिक्सचा वापर करत आहेत. यावर उपाय म्हणून त्यांनी 'टोकन टॅक्स' सुचवला आहे. हा कर अशा कंपन्यांवर लावला जाईल ज्या मानवी श्रमाची जागा तंत्रज्ञानाने घेत आहेत. यातून जमा झालेला निधी कामगारांच्या पुनर्प्रशिक्षणासाठी (Retraining) वापरता येईल.

गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत धोके?

हा प्रस्ताव भविष्यातील धोरणात्मक बदलांचे संकेत देतो. जर जगभरातील सरकारांनी अशा प्रकारे ऑटोमेशनवर कर लादला, तर ज्या कंपन्यांनी मोठ्या प्रमाणावर AI मध्ये गुंतवणूक केली आहे, त्यांच्या मार्जिनवर (Profit Margins) दबाव येऊ शकतो. 'International Federation of Robotics' सारख्या संघटनांनी यावर टीका केली असून, यामुळे उत्पादकता आणि जागतिक स्पर्धेत अडथळे येण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.

गुंतवणूकदारांनी या संदर्भातील जागतिक धोरणे आणि संसदीय चर्चांकडे बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे, कारण हे बदल कंपन्यांच्या भविष्यातील 'ऑपरेटिंग मॉडेल्स'वर मोठा परिणाम करू शकतात.