गगनयान मोहिमेचे अंतराळवीर प्रशांत नायर यांनी भारताने स्वतःचे AI तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर दिला आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने परकीय तंत्रज्ञानावरील अवलंबित्व कमी करणे गरजेचे असल्याचे मत त्यांनी केरळ सायबर सुरक्षा समिट २०२६ मध्ये व्यक्त केले.
'AI सार्वभौमत्व' म्हणजे काय?
गगनयान मिशनचे अंतराळवीर आणि इंडियन एअर फोर्सचे एअर कमोडोर प्रशांत बालकृष्णन नायर यांनी भारताला 'AI सार्वभौमत्व' (AI Sovereignty) मिळवण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांच्या मते, देशाची सुरक्षा आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर अवलंबून आहे आणि अशा परिस्थितीत परकीय सिस्टमवर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते. केरळ सायबर सुरक्षा समिट २०२६ मध्ये बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, यामुळे देशाच्या पायाभूत सुविधांमध्ये मोठी त्रुटी निर्माण होऊ शकते.
सायबर धोक्यांचे वाढते संकट
आजच्या डिजिटल युगात सायबर फ्रॉड आणि खोट्या माहितीचा प्रसार ही गंभीर समस्या बनली आहे. जुन्या सायबर सुरक्षा पद्धती आता आधुनिक AI धोक्यांचा सामना करण्यासाठी अपुऱ्या पडत आहेत. अधिकृत आकडेवारीनुसार, भारतात २०२५ मध्ये सायबर फसवणुकीमुळे ₹१९,८१३ कोटींचे नुकसान झाले आहे, जे या क्षेत्रातील असुरक्षिततेची धोक्याची घंटा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संधी?
या मागणीमुळे भारतीय टेक स्टार्टअप्स आणि मोठ्या आयटी कंपन्यांसाठी नव्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. आता सरकार आणि उद्योग क्षेत्राचा कल स्वदेशी आणि सुरक्षित AI इन्फ्रास्ट्रक्चर उभारण्याकडे असेल. यामुळे आगामी काळात सायबर सुरक्षा आणि R&D (संशोधन आणि विकास) वरील खर्चात मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांनी आता त्या कंपन्यांवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे ज्या स्वदेशी सायबर सुरक्षा आणि AI सोल्युशन्सवर काम करत आहेत.