अमेरिकन कंपनी Anthropic ने त्यांच्या 'Claude' AI मॉडेलला वाचवण्यासाठी नवीन सुरक्षा प्रणाली लागू केली आहे. कंपनीने थेट चीनच्या Zhipu AI वर डेटा चोरल्याचा आरोप केला असून, या वादामुळे जागतिक टेक क्षेत्रात तणाव निर्माण झाला आहे.
डेटा सुरक्षिततेसाठी मोठे पाऊल
अमेरिकन आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स लॅब 'Anthropic' ने आता नवीन सुरक्षा कवच (Security Layer) तैनात केले आहे. यामागे मुख्य उद्देश 'मॉडेल डिस्टिलेशन' (Model Distillation) रोखणे हा आहे. ही एक अशी पद्धत आहे ज्याद्वारे एखादी कंपनी प्रगत AI मॉडेलचा डेटा वापरून स्वतःचे स्वस्त आणि छोटे मॉडेल विकसित करते. Anthropic च्या मते, या नवीन सुरक्षा उपायांमुळे अनधिकृत डेटा चोरीमध्ये 99 टक्क्यांपर्यंत घट झाली आहे.
Zhipu AI वर गंभीर आरोप
या प्रकरणात Anthropic ने चीनच्या 'Zhipu AI' या कंपनीचे नाव स्पष्टपणे घेतले आहे. कंपनीचा दावा आहे की, Zhipu AI ने स्वयंचलित खात्यांच्या (Automated Accounts) माध्यमातून 'Claude' कडील माहिती चोरून स्वतःचे 'GLM-5.3' मॉडेल बनवले आहे. हे केवळ व्यावसायिक स्पर्धा नसून, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वाढत्या भू-राजकीय तणावाचे (Geopolitical Friction) एक मोठे प्रतीक मानले जात आहे.
Zhipu AI च्या शेअर्सची पडझड
जागतिक गुंतवणूकदारांसाठी ही परिस्थिती चिंताजनक आहे. Zhipu AI चे शेअर्स हाँगकाँग स्टॉक एक्सचेंजवर लिस्टेड असून, तिथून वाईट बातमी समोर येत आहे. जून 2026 मध्ये या शेअरची किंमत HK$2,980 च्या उच्चांकावर होती, जी आता ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला घसरून HK$643 च्या आसपास आली आहे.
आर्थिक आव्हाने आणि तोटा
कंपनीच्या आर्थिक स्थितीवर नजर टाकल्यास, 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत Zhipu AI ने RMB 953.89 दशलक्ष महसूल मिळवला, मात्र कंपनीला RMB 2.07 अब्जांचा मोठा नेट लॉस (Net Loss) सहन करावा लागला आहे. महागडे रिसर्च आणि डेव्हलपमेंट (R&D) आणि चिप्सवर असलेल्या निर्बंधांमुळे अनेक चिनी AI कंपन्यांना मोठ्या आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागत आहे. आगामी काळात ही सुरक्षितता धोरणे इतर कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि विकासावर कसा परिणाम करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.