आंध्र प्रदेश सरकारने देशातील पहिले खास Quantum आणि Artificial Intelligence विद्यापीठ अमरावतीत उभारण्यास मंजुरी दिली आहे. केंद्र सरकारकडून या प्रकल्पासाठी **₹730.7 कोटींचा** निधी मिळणार असून, NIELIT च्या नेतृत्वाखाली **8,000** पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांना डीप-टेक क्षेत्रात प्रशिक्षण दिले जाईल.
आंध्र प्रदेश सरकारने केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयासोबत मिळून अमरावतीत एका विशेष विद्यापीठाची स्थापना करण्यास हिरवा कंदील दिला आहे. हा प्रकल्प भारताचे 'सेमीकंडक्टर' आणि 'हाय-परफॉर्मन्स कम्प्युटिंग' क्षेत्रातील स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश 'India Quantum Mission', 'IndiaAI Mission' आणि 'India Semiconductor Mission' यांसारख्या राष्ट्रीय धोरणांना बळ देणे हा आहे.
प्रकल्पाची व्याप्ती आणि गुंतवणूक
NIELIT द्वारे हा प्रकल्प राबवला जाणार आहे. यासाठी 8.5 एकर जागेवर कॅम्पस उभारला जाईल, ज्यामध्ये 1.2 लाख चौरस फूट क्षेत्रफळाचे 'क्वांटम रिसर्च, इनोव्हेशन आणि इनक्युबेशन ब्लॉक' असेल. येथे अत्याधुनिक प्रयोगशाळा आणि क्लीनरूम्स असतील. पहिल्या 5 वर्षांत 8,250 विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
आव्हाने आणि भविष्यातील मार्ग
हा प्रकल्प तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे. क्रायोजेनिक सिस्टम्ससारखी संवेदनशील उपकरणे मिळवणे आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे संशोधक-प्राध्यापक आकर्षित करणे हे मोठे आव्हान असेल. विद्यापीठाचे तात्पुरते शैक्षणिक कामकाज सप्टेंबर 2026 पासून गुंटूर येथील 'आचार्य नागार्जुन विद्यापीठ' येथून सुरू होणार आहे. पाचव्या वर्षापर्यंत वार्षिक 3,913 विद्यार्थ्यांची क्षमता गाठणे हे या विद्यापीठाच्या यशस्वीतेचे मुख्य परिमाण असेल.