भारतीय ड्रोन स्टार्टअप Airbound ने स्वायत्त मालवाहू नेटवर्क (autonomous cargo network) विस्तारण्यासाठी Series A फंडिंगमध्ये $37 दशलक्ष डॉलर्स जमा केले आहेत. ही कंपनी सध्या खाजगी आहे आणि NSE किंवा BSE वर लिस्टेड नाही. लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी नोंद घ्यावी की, स्टार्टअप ट्रक वाहतुकीच्या खर्चाशी स्पर्धा करण्याचे ध्येय ठेवत असले तरी, ते अजूनही महसूल-पूर्व (pre-revenue) टप्प्यात आहे आणि स्वायत्त उड्डाण प्रमाणपत्रांसंबंधी महत्त्वपूर्ण नियामक अडथळ्यांना सामोरे जात आहे.
ड्रोन स्टार्टअप Airbound ला मोठे भांडवल मिळाले
भारतातील डीप-टेक स्टार्टअप Airbound ने Series A फंडिंग राऊंडमध्ये $37 दशलक्ष डॉलर्स यशस्वीरित्या जमा केले आहेत. या गुंतवणुकीचे नेतृत्व Greenoaks ने केले, ज्यात DoorDash, Lachy Groom, Lightspeed आणि Humba Ventures यांचाही सहभाग होता. या नवीन भांडवलाचा उपयोग कंपनीला तिचे स्वायत्त ड्रोन डिलिव्हरी इन्फ्रास्ट्रक्चर (autonomous drone delivery infrastructure) वाढवण्यासाठी केला जाईल. सध्या कंपनीचे उद्दिष्ट हवाई लॉजिस्टिक्सला पारंपरिक रस्ते वाहतुकीइतकेच स्पर्धात्मक बनवणे आहे.
महत्त्वाची सूचना: गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की Airbound ही एक खाजगीरित्या चालवली जाणणारी कंपनी आहे. ती नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) किंवा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर सूचीबद्ध नाही. त्यामुळे, सामान्य जनतेला या कंपनीचे शेअर्स खरेदी-विक्रीसाठी उपलब्ध नाहीत. लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी या घडामोडीकडे सार्वजनिक बाजारातील घटना म्हणून न पाहता, खाजगी इक्विटी (private equity) आणि व्हेंचर कॅपिटल (venture capital) विकासाच्या दृष्टिकोनातून लक्ष ठेवावे.
तंत्रज्ञान आणि ऑपरेशनल पार्श्वभूमी
Airbound स्वतःचे स्वायत्त ड्रोन (proprietary autonomous drones) तयार करते. यासाठी ते 'टेल-सिटर, ब्लेंडेड-विंग-बॉडी' (tail-sitter, blended-wing-body) आर्किटेक्चरचा वापर करतात. या डिझाइनमुळे ड्रोन उभे राहून टेक-ऑफ करू शकतात आणि कार्यक्षम क्षैतिज उड्डाणात (horizontal flight) रूपांतरित होऊ शकतात, ज्यामुळे पारंपरिक धावपट्टीची (runways) गरज भासत नाही. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, त्यांचे ध्येय असे ड्रोन बनवणे आहे जे ते वाहून नेत असलेल्या मालापेक्षा हलके असतील. यामुळे ऊर्जा खर्च कमी होईल आणि लहान ड्रोन्सच्या डिलिव्हरी तसेच मोठ्या ट्रक वाहतुकीतील कार्यक्षमतेतील दरी कमी होण्यास मदत होईल.
कंपनीने स्थापनेपासून आतापर्यंत 150 हून अधिक कर्मचाऱ्यांची टीम तयार केली आहे आणि 13,000 हून अधिक स्वायत्त उड्डाणे (autonomous flights) यशस्वी केली आहेत. एका महत्त्वाच्या ऑपरेशनल टप्प्यात, त्यांनी नरायणा हेल्थ (Narayana Health) हॉस्पिटल नेटवर्कसोबत भागीदारी केली आहे, जिथे निदान नमुने (diagnostic samples) वेळेवर पोहोचवण्यासाठी ड्रोनचा वापर केला जातो. कंपनीने आंध्र प्रदेशात एक मोठे नेटवर्क स्थापित करण्याची महत्त्वाकांक्षी योजना आखली आहे, ज्या अंतर्गत रिटेल आणि आरोग्य क्षेत्रासाठी दररोज 10,000 ड्रोन उड्डाणांचे लक्ष्य ठेवले आहे.
अंमलबजावणी आणि नियामक धोके
मोठ्या प्रमाणात भांडवल उभारणीनंतरही, ड्रोन लॉजिस्टिक्ससारख्या नवीन क्षेत्रात कंपनीला अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. Airbound अजूनही मोठ्या प्रमाणावर महसूल-पूर्व (pre-revenue) टप्प्यात आहे. याचा अर्थ, नफा मिळवण्याचा त्यांचा मार्ग थेट ऑपरेशन्स मोठ्या प्रमाणावर वाढवण्यावर अवलंबून आहे. या विस्तारातील सर्वात मोठा अडथळा नियामक (regulatory) आहे, विशेषतः 'बियॉन्ड व्हिज्युअल लाईन ऑफ साईट' (Beyond Visual Line of Sight - BVLOS) प्रमाणपत्रांची आवश्यकता. भारतात, लांब पल्ल्यावर आणि शहरी भागात ड्रोन नेटवर्क चालवण्यासाठी या परवानग्या मिळवणे ही एक अत्यंत गुंतागुंतीची प्रक्रिया आहे.
कंपनीला Skye Air Mobility आणि TSAW Drones सारख्या इतर ड्रोन लॉजिस्टिक्स कंपन्यांकडून स्पर्धा आहे, ज्या देशात स्वतःचे नेटवर्क विकसित करत आहेत. या क्षेत्रावर लक्ष ठेवणारे गुंतवणूकदार पुढील महत्त्वाचे मुद्दे तपासतील: या महत्त्वपूर्ण नियामक मंजुरींची स्थिती, पायलट प्रकल्पांचे व्यावसायिक स्तरावरील नेटवर्कमध्ये यशस्वी संक्रमण, आणि कंपनीची तात्काळ महसूल प्रवाह नसतानाही उच्च भांडवली खर्चाची (high capital expenditure) गरज व्यवस्थापित करण्याची क्षमता.