Cognizant च्या एका नवीन अहवालानुसार, AI भारताच्या GDP मध्ये **$84 अब्ज** पर्यंत भर घालू शकते. मात्र, अनेक कंपन्यांना अद्याप याचा थेट आर्थिक फायदा (Profit) दिसत नसल्याने त्यांनी आपले AI प्रोजेक्ट्स थांबवले आहेत.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हे भविष्यात भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी एक मोठे इंजिन ठरणार आहे. एका नवीन अहवालानुसार, AI मुळे भारताच्या GDP मध्ये दरवर्षी $28 अब्ज ते $84 अब्ज पर्यंत भर पडण्याची शक्यता आहे. हे साध्य करण्यासाठी कंपन्यांना केवळ पायलट प्रोजेक्ट्सवर अवलंबून न राहता, त्याचे रूपांतर प्रत्यक्ष आर्थिक उत्पादनात (Economic Output) करावे लागेल.
उत्पादकता वाढली, पण नफा कुठे आहे?
अहवालातील आकडेवारीनुसार, कर्मचारी वैयक्तिक पातळीवर अधिक कार्यक्षम झाले आहेत. आरोग्य, दळणवळण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात अनुक्रमे 38%, 31% आणि 28% कार्यक्षमता वाढली आहे. मात्र, याचा परिणाम कंपनीच्या ताळेबंदावर (Balance Sheet) अद्याप दिसत नाही. धक्कादायक बाब म्हणजे, 84% कंपन्यांच्या प्रमुखांना ऑपरेशनल खर्चात कोणतीही कपात जाणवलेली नाही, तर 91% प्रमुखांनी महसुलावर (Revenue) कोणताही सकारात्मक परिणाम झालेला नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
गुंतवणुकीवर 'ROI' चा प्रश्न
AI इंफ्रास्ट्रक्चर आणि कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणावर मोठा खर्च होत असताना, तत्काळ परतावा मिळत नसल्याने कंपन्यांसमोर पेच निर्माण झाला आहे. यामुळेच सर्वेक्षणातील 37% कंपन्यांनी त्यांचे AI उपक्रम एकतर थांबवले आहेत किंवा पूर्णपणे बंद केले आहेत. केवळ टास्कची कार्यक्षमता वाढवणे पुरेसे नसून, त्याचा व्यवसायाला होणारा थेट फायदा सिद्ध करणे आता आवश्यक झाले आहे.
आयटी क्षेत्रासाठी रणनीती
Cognizant India चे प्रमुख राजेश वारियर यांच्या मते, केवळ तंत्रज्ञान राबवून चालणार नाही, तर त्यासाठी कर्मचाऱ्यांचे कौशल्य वाढवणे आणि जबाबदार AI धोरण आखणे महत्त्वाचे आहे. आता गुंतवणूकदारांसाठी 'AI बिझनेस मॉडेल' कसे विकसित होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. आयटी कंपन्या किती लवकर प्रायोगिक तत्त्वावरील प्रोजेक्ट्समधून कंपनीचा नफा आणि महसूल वाढवण्यास मदत करतात, यावरच या क्षेत्राचे भविष्य अवलंबून असेल.