कॉग्निटिव्ह सायंटिस्ट गॅरी मार्कस यांनी जनरेटिव्ह AI मधील अवास्तव खर्चावर ताशेरे ओढले आहेत. महागड्या व्हॅल्युएशन आणि मॉनिटायझेशनच्या चिंतेमुळे बाजारात अस्थिरता निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
वाढता 'बर्न रेट' आणि गुंतवणुकीचा प्रश्न
सध्या टेक कंपन्या डेटा सेंटर्स, प्रगत चिप्स आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर अब्जावधी डॉलर्सचा खर्च करत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, हा खर्च भविष्यातील वाढीसाठी असला तरी, सध्या तो कंपन्यांसाठी मोठा 'बर्न रेट' (Burn Rate) ठरत आहे. गुंतवणूकदारांसमोर आता मुख्य प्रश्न हा आहे की, हा पैसा कधी आणि किती लवकर नेट प्रॉफिटमध्ये (Net Profit) रूपांतरित होईल.
OpenAI आणि वाढती जोखीम
गॅरी मार्कस यांनी विशेषतः OpenAI च्या उच्च व्हॅल्युएशनवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. कंपनीचे यश आता केवळ संशोधनावर अवलंबून नसून, ते मोठ्या प्रमाणावर व्यावसायिक यश किती मिळवतात, यावर अवलंबून आहे. जर बाजारातील गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन बदलला आणि भांडवल मिळणे कठीण झाले, तर अशा कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये मोठी घसरण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
डॉट-कॉम युगाची पुनरावृत्ती?
अनेक विश्लेषक या परिस्थितीची तुलना 'डॉट-कॉम' काळाशी करत आहेत, जिथे सुरुवातीची हायप (Hype) ही प्रत्यक्ष व्यवसायापेक्षा खूप मोठी होती. यासोबतच, जागतिक स्तरावर सरकारी नियमन (Regulatory Risk) देखील वाढले आहे. वाढते नियम आणि प्रायव्हसीचे प्रश्न यामुळे कंपन्यांच्या खर्चात वाढ होऊ शकते, ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या नफ्यावर आणि भविष्यातील विकासावर दिसून येईल.