एआय (AI) क्षेत्रातील मोठ्या कंपन्यांसाठी क्रेडिट इन्शुरन्सचा खर्च आता विक्रमी पातळीवर पोहोचला आहे. शेअर बाजार उत्साहात असला, तरी बाँड मार्केटमध्ये धोक्याची घंटा वाजली असून, कंपन्यांवरील वाढते कर्ज आणि व्याजाचा बोजा गुंतवणूकदारांची चिंता वाढवत आहे.
एआय क्षेत्रातील अफाट उत्साहाला आता क्रेडिट मार्केटमध्ये वास्तवाची जाणीव होऊ लागली आहे. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपन्यांचे शेअर्स जरी वधारलेले असले, तरी संस्थात्मक गुंतवणूकदार आता स्वतःचा बचाव करण्यासाठी सावध पावले उचलत आहेत. याचे मुख्य लक्षण म्हणजे 'क्रेडिट डिफॉल्ट स्वॅप' (CDS) च्या किमतीत झालेली वाढ. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, कंपनी दिवाळखोरीत निघाली तर गुंतवणूकदारांचे नुकसान भरून काढण्यासाठी हे एक प्रकारचे विमा कवच (Insurance) असते.
कर्जाचा डोंगर आणि आव्हाने
एआय इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी, विशेषतः डेटा सेंटर्स आणि चिप्सच्या निर्मितीसाठी प्रचंड भांडवलाची गरज असते. यासाठी कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेत आहेत. सध्या व्याजाचे दर उच्च पातळीवर असल्याने, या कर्जाचे हप्ते फेडणे कंपन्यांसाठी एक मोठे आव्हान ठरत आहे. जर या प्रकल्पांमधून अपेक्षित नफा मिळण्यास उशीर झाला, तर या कंपन्यांसमोर लिक्विडिटीची (Liquidity) समस्या निर्माण होऊ शकते.
CoreWeave आणि बड्या कंपन्यांवर नजर
या वादाच्या केंद्रस्थानी सध्या डेटा सेंटर ऑपरेटर CoreWeave आहे. त्यांच्या कर्जाचा विमा उतरवण्याचा खर्च मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप वाढला आहे, जे डिफॉल्टच्या वाढत्या शक्यतेचे संकेत देत आहेत. इतकेच नाही तर Nvidia, Oracle आणि Meta Platforms सारख्या दिग्गज कंपन्यांच्याही CDS किमतीत वाढ दिसून येत आहे. जरी या कंपन्या आर्थिकदृष्ट्या भक्कम असल्या, तरी संपूर्ण क्षेत्रासाठी बाजाराचा दृष्टिकोन आता अधिक सावध झाला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याचा इशारा
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात मोठा धोका म्हणजे 'फीडबॅक लूप'. विमा खर्च वाढल्यामुळे बाँड होल्डर्स सावध होतात आणि कंपन्यांचे बाँड्स विकू लागतात. यामुळे कंपन्यांना भविष्यात कर्ज घेताना अधिक व्याज दर मोजावा लागतो, ज्यामुळे आर्थिक ताण वाढतो. आता गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांचे कॅश फ्लो स्टेटमेंट, डेट-टू-इक्विटी रेशो आणि गुंतवणुकीचा परतावा यांकडे अधिक बारकाईने पाहणे गरजेचे झाले आहे.