आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) वाढता वेग वीज आणि पाणी यांसारख्या नैसर्गिक संसाधनांवर ताण निर्माण करत आहे. यामुळे डेटा सेंटर्सचा खर्च वाढत असून, कंपन्या आता फ्लॅट-फी ऐवजी डायनॅमिक प्राइजिंग मॉडेलकडे वळण्याची शक्यता आहे.
वाढती मागणी आणि संसाधनांचा तुटवडा
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या विस्तारामुळे डेटा सेंटर्सवरील ताण मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. २०२५ मध्ये वीज वापर ४८५ TWh इतका असताना, २०३० पर्यंत तो थेट ९५० TWh पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. या प्रचंड वीज वापरामुळे पॉवर ग्रिड्सवरही मोठा ताण येत आहे.
व्यवसायाचे मॉडेल बदलणार?
सध्या अनेक AI कंपन्या 'फ्लॅट-फी' सबस्क्रिप्शन मॉडेल वापरतात. मात्र, ऊर्जा आणि पाण्याच्या वाढत्या खर्चामुळे कंपन्या आता 'डायनॅमिक, युसेज-बेस्ड प्राइजिंग' कडे वळू शकतात. याचा अर्थ असा की, वाढत्या ऊर्जेचा खर्च आता ग्राहकांच्या खिशावर पडू शकतो. यामुळे कंपन्यांना आपला नफा टिकवून ठेवण्यास मदत होईल, पण वापरकर्त्यांसाठी सेवा महाग होऊ शकते.
एनर्जी एफिशियन्सीचे महत्त्व
भविष्यात ज्या कंपन्या 'लिक्विड कूलिंग' आणि 'सस्टेनेबल इन्फ्रास्ट्रक्चर'मध्ये गुंतवणूक करतील, त्या स्पर्धेत टिकून राहतील. जुन्या आणि कमी कार्यक्षम तंत्रज्ञानावर अवलंबून असणाऱ्या कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर नक्कीच दबाव येण्याची शक्यता आहे.
नियामक अडथळे
नेदरलँड्स आणि आयर्लंडसारख्या देशांत डेटा सेंटर्समुळे निर्माण होणाऱ्या वीज आणि पाण्याच्या तुटवड्यामुळे प्रकल्पांवर निर्बंध लादले जात आहेत. हे नियामक अडथळे मोठ्या टेक कंपन्यांच्या विस्तार योजनेत खोडा घालू शकतात. गुंतवणूकदारांनी आता आगामी तिमाही निकालांमध्ये कंपन्यांचे ऊर्जा व्यवस्थापन आणि नवीन प्राइजिंग पॉलिसी यावर लक्ष ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.