आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तयार करण्यासाठी जागतिक टेक कंपन्यांनी गेल्या तिमाहीत **$200 अब्जांहून** अधिक खर्च केला आहे. २०२७ पर्यंत हा वार्षिक खर्च **$1.2 ट्रिलियनवर** जाण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे आता गुंतवणूकदार चिंतेत आहेत.
एआय (AI) क्षमतेचा विस्तार करण्यासाठी जगभरातील दिग्गज टेक कंपन्यांनी भांडवली खर्चाचा (Capital Expenditure) वेग प्रचंड वाढवला आहे. Alphabet, Amazon, Meta आणि Microsoft यांसारख्या कंपन्यांनी केवळ गेल्या तिमाहीत $200 अब्जांहून अधिक रक्कम डेटा सेंटर्स आणि प्रगत सेमीकंडक्टर चिप्ससाठी खर्च केली आहे.
कर्जाचा वाढता डोंगर
हा खर्च कंपनीच्या दैनंदिन व्यवसायातून मिळणाऱ्या उत्पन्नापेक्षाही जास्त होऊ लागला आहे. याचा थेट परिणाम फ्री कॅश फ्लोवर (Free Cash Flow) होत असून, अनेक कंपन्यांना आता आपली वाढ सुरू ठेवण्यासाठी कर्जाचा आधार घ्यावा लागत आहे. उदाहरणार्थ, Microsoft ने बाँड्सद्वारे मोठ्या प्रमाणात निधी उभारण्याची योजना आखली आहे, तर Amazon ने देखील मोठ्या लोन फॅसिलिटीजचा वापर सुरू केला आहे.
नफा कधी मिळणार?
गुंतवणूकदारांचा मुख्य प्रश्न आता 'ग्रोथ' पेक्षा 'प्रॉफिटेबिलिटी' (Profitability) कडे वळला आहे. क्लाउड सेगमेंटमध्ये महसूल चांगला असला तरी, पायाभूत सुविधांचा खर्च त्यापेक्षा वेगाने वाढत आहे. या 'मॉनेटायझेशन गॅप' मुळे नफ्याच्या मार्जिनवर दबाव येण्याची शक्यता आहे. एआय सेवांची मागणी अपेक्षेप्रमाणे न वाढल्यास किंवा या प्रचंड खर्चाचा परतावा न मिळाल्यास कंपन्यांच्या आर्थिक आरोग्यावर मोठा ताण येऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
बाजारातील सेंटीमेंट आता सावध बनले आहेत. वीजपुरवठा, कूलिंग सिस्टम आणि चिप्सची उपलब्धता यांसारख्या मर्यादांमुळे कामाच्या वेगावरही परिणाम होत आहे. पुढील काही तिमाहींमध्ये कंपन्यांचा भांडवली खर्च किती कार्यक्षम आहे आणि कर्जाच्या तुलनेत मिळणारा परतावा (ROI) कसा आहे, यावर शेअरहोल्डर्सची नजर असणे गरजेचे आहे.