Microsoft, Amazon आणि Alphabet सारख्या बड्या टेक कंपन्यांवर **$2.9 ट्रिलियन** (सुमारे **$2.9 ट्रिलियन**) इतक्या मोठ्या 'ऑफ-बॅलन्स-शीट' दायित्वामुळे संकटाचे सावट निर्माण झाले आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) वेगाने होणाऱ्या विस्तारासाठी टेक कंपन्यांनी प्रचंड गुंतवणूक केली आहे. मात्र, आता हीच गुंतवणूक कंपन्यांच्या ताळेबंदावर (Balance Sheet) ताण आणत असल्याचे समोर आले आहे. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta आणि Oracle यांसारख्या कंपन्यांनी मिळून तब्बल $1.65 ट्रिलियन ते $3 ट्रिलियन रुपयांची कमिटमेंट (Commitment) केली आहे. हे देणे प्रामुख्याने डेटा सेंटरचे भाडे, महागडे हार्डवेअर आणि जॉइंट व्हेंचर करारांशी संबंधित आहे, जे सध्या थेट कर्ज म्हणून दिसत नाही.
नक्की समस्या काय आहे?
सध्याच्या अकाउंटिंग नियमांनुसार, अनेक भाडे करार आणि पुरवठ्याचे व्यवहार हे बॅलन्स शीटमध्ये 'छुपे' असतात. जोपर्यंत डेटा सेंटरचे काम प्रत्यक्ष सुरू होत नाही, तोपर्यंत हे दायित्व फुटनोट्समध्येच राहते. जर भविष्यात AI ची मागणी अपेक्षेप्रमाणे वाढली नाही, तर या महागड्या हार्डवेअर आणि GPU ची किंमत झपाट्याने कमी होऊ शकते, ज्याला 'असेट इम्पॅरिमेंट' म्हणतात. याचा मोठा फटका गुंतवणूकदारांना बसण्याची शक्यता आहे.
ऑडिटर्सचे सावधगिरीचा इशारा
'Stargate' सारख्या जटिल प्रकल्पांमुळे ऑडिटर्सनी आता चिंता व्यक्त करण्यास सुरुवात केली आहे. अनेकदा कंपन्या वेगळ्या लीगल एंटिटीजच्या नावावर हे प्रकल्प चालवतात. जर ऑडिटर्सनी कंपन्यांना हे कर्ज त्यांच्या मुख्य बॅलन्स शीटमध्ये दाखवण्यास भाग पाडले, तर कंपन्यांचे 'डेट-टू-इक्विटी' प्रमाण अचानक बिघडू शकते.
Oracle वर लक्ष
सध्याच्या परिस्थितीत Oracle कडे बाजाराचे विशेष लक्ष आहे. कंपनीचे डेट-टू-इक्विटी गुणोत्तर 4x च्या आसपास आहे, जे त्यांच्या प्रतिस्पर्धी कंपन्यांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे. यामुळे क्रेडिट डिफॉल्ट स्वॅप स्प्रेड्स (Credit Default Swap Spreads) वाढले असून, सावकारांचा विश्वास डळमळीत होत असल्याचे दिसत आहे. गुंतवणूकदारांनी आता केवळ नफ्याचे आकडे न पाहता कंपन्यांच्या वार्षिक अहवालातील 'फुटनोट्स' बारकाईने वाचणे गरजेचे झाले आहे.