AI कंपन्यांच्या धोरणामुळे मार्केटमध्ये खळबळ, चिप मेकर शेअर्समध्ये मोठी घसरण

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील दिग्गज कंपन्यांनी आता धोरणात्मक बदल करत, अत्यंत प्रगत AI मॉडेल्स बनवण्याचा वेग कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये Anthropic चे CEO डॅरिओ अमोदेई, OpenAI चे CEO सॅम ऑल्टमॅन, Google DeepMind चे डेमिस हसाबीस आणि xAI चे मालक एलन मस्क हे प्रमुख नेते सामील आहेत. १२ सप्टेंबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अमोदेई यांच्या 'We Must Pace the Frontier' या निबंधात या धोरणाचे समर्थन करण्यात आले आहे. या नेत्यांचे म्हणणे आहे की, AI मॉडेल्स शक्तिशाली होत असताना, मार्केटमध्ये आणण्यापूर्वी सुरक्षिततेचे निकष तपासणे आवश्यक आहे.

मार्केटवर परिणाम (Market Impact)

या सुरक्षिततेच्या धोरणामुळे जागतिक शेअर बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी Nvidia आणि AMD सारख्या सेमीकंडक्टर कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली. गेल्या दोन वर्षांपासून AI बूममुळे डेटा सेंटर्स आणि चिप्सवर कंपन्या अब्जावधी डॉलर्स खर्च करत होत्या. आता जर विकासाचा वेग मंदावला, तर हार्डवेअरची मागणी कमी होईल, अशी भीती गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाली आहे.

राजकीय पेच (Political Backlash)

या धोरणाला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कडाडून विरोध केला आहे. त्यांनी या सुरक्षा चिंतेकडे 'होक्स' (Hoax) म्हणून पाहिले आहे. पाश्चिमात्य देशांनी विकासाचा वेग कमी केल्यास चीनला जागतिक पातळीवर फायदा मिळेल आणि यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो, असेही प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे धोका?

१. अँटी-ट्रस्ट नियम: जर मोठ्या टेक कंपन्यांनी संगनमत करून विकासाचा वेग मर्यादित केला, तर नियामकांकडून (Regulators) त्यांच्यावर अँटी-कॉम्पिटिटिव्ह वर्तनाचा ठपका ठेवला जाऊ शकतो.
२. स्पर्धेचे नुकसान: जर जागतिक स्तरावर इतर देश वेग कायम ठेवत असतील, तर अमेरिकन कंपन्या आपली बाजारपेठेतील आघाडी गमावू शकतात.
३. गुंतवणूक: आता सर्वांचे लक्ष कंपन्यांच्या कॅपिटल एक्सपेंडिचर (Capex) गाईडन्सकडे लागले आहे. जर कंपन्यांनी खर्च कमी केला, तर त्याचा थेट फटका चिप मेकर कंपन्यांच्या रेव्हेन्यू ग्रोथला बसेल.