आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे (AI) सायबर हल्ल्यांचा खर्च आता **$3** च्या खाली आला आहे, ज्याचा थेट परिणाम भारतावर होत आहे. देशात सायबर गुन्ह्यांच्या घटनांमध्ये **44%** वाढ झाली असून, FY2025 मध्ये बँक फ्रॉडचा आकडा **₹360 अब्ज** पार गेला आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे डिजिटल गुन्हेगारीचे स्वरूप पूर्णपणे बदलले आहे. आता एखादा सायबर हल्ला करण्यासाठी लागणारा खर्च केवळ $2.77 इतका खाली आला आहे. AI मॉडेल्समुळे सॉफ्टवेअरमधील त्रुटी शोधण्याचा वेग 90 पटीने वाढला आहे, ज्यामुळे डिजिटल हेरगिरी आणि फसवणुकीचे धोके अधिक गडद झाले आहेत.
भारतीय आर्थिक व्यवस्थेवर परिणाम
CERT-In च्या आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये भारतात 2.9 दशलक्ष सायबर घटनांची नोंद झाली आहे, जी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 44% जास्त आहे. आर्थिक फटका विचार करता, FY2025 मध्ये बँक-संबंधित फसवणुकीचे नुकसान ₹360 अब्ज पार झाले आहे. याव्यतिरिक्त, केंद्रीय गृह मंत्रालयाने ₹190 अब्ज पेक्षा जास्त रकमेच्या सायबर फ्रॉडचे रिपोर्टिंग केले आहे, जे देशांतर्गत आर्थिक प्रणालीसाठी मोठा धोका दर्शवते.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संकेत?
AI-सक्षम सायबर धोक्यांमुळे बँकिंग आणि IT क्षेत्रासाठी एक गुंतागुंतीचे चित्र निर्माण झाले आहे. बँकांना ग्राहकांची संपत्ती सुरक्षित ठेवण्यासाठी सायबर सुरक्षेवर आणि फ्रॉड डिटेक्शनवर मोठा खर्च करावा लागत आहे. हा खर्च कंपन्यांच्या ऑपरेटिंग एक्सपेंसमध्ये वाढ करतो, ज्याचा थेट फटका त्यांच्या नफ्यावर (Profit Margins) पडू शकतो.
दुसरीकडे, TCS, Infosys आणि Wipro सारख्या बड्या IT कंपन्यांसाठी ही एक संधी देखील आहे. ग्राहकांच्या डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरला सुरक्षा प्रदान करण्याची जबाबदारी या कंपन्यांवर असल्याने त्यांच्या सेवांची मागणी वाढू शकते. मात्र, हल्ल्यांचा वेग इतका प्रचंड आहे की सुरक्षा पॅच (Security Patches) मिळवण्याचा वेळ 14 दिवसांवरून 3 दिवसांवर आला आहे.
भविष्यातील दिशा
आता डीपफेक, व्हॉईस क्लोनिंग आणि सिंथेटिक आयडेंटिटीचा वापर करून सुरक्षा यंत्रणांना चकवा दिला जात आहे. यामुळे सायबर सुरक्षा आणि फ्रॉड प्रिव्हेंशन या दोन वेगळ्या शाखा नसून एकाच नाण्याच्या दोन बाजू बनल्या आहेत. भविष्यात गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या तिमाही निकालांमध्ये सायबर सुरक्षेवरील तरतूद आणि फ्रॉड लॉस प्रोव्हिजन यावर विशेष लक्ष देणे गरजेचे ठरेल.