भारतात स्मार्टफोन महागले! AI मुळे मेमरी चिप्सची टंचाई, विक्रीत मोठी घसरण

AI चा स्मार्टफोन मार्केटवर परिणाम

जगभरातील आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) च्या वाढत्या वापराचा परिणाम आता भारतीय स्मार्टफोन मार्केटवरही दिसू लागला आहे. AI इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी मोठ्या प्रमाणात मेमरी चिप्सची मागणी वाढल्याने, स्मार्टफोन उत्पादकांना हे पार्ट्स अधिक महागड्या दरात खरेदी करावे लागत आहेत.

विक्रमी किंमती आणि घटलेली विक्री

२०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत, भारतातील स्मार्टफोनची सरासरी विक्री किंमत (Average Selling Price) तब्बल 14.4% ने वाढून $315 वर पोहोचली. मात्र, उत्पादनावर होणारा खर्च वाढल्याने मार्केटमध्ये मोठी घट दिसून येत आहे. या तिमाहीत स्मार्टफोन शिपमेंट्समध्ये 11.1% ची घसरण होऊन ती 33.2 दशलक्ष युनिट्स पर्यंत खाली आली आहे. वाढत्या किमतींमुळे ग्राहक नवीन फोन खरेदी करण्यापूर्वी दोनदा विचार करत आहेत.

बजेट सेगमेंटला मोठा फटका

या वाढीचा फटका विशेषतः बजेट सेगमेंटला बसला आहे. $100 पेक्षा कमी किमतीच्या फोन्सची मागणी जवळपास 74.3% ने घसरली आहे, ज्यामुळे या सेगमेंटचा बाजारातील हिस्सा केवळ 4.5% राहिला आहे. DRAM आणि NAND मेमरीच्या किमती वाढल्यामुळे, कंपन्यांना कमी नफ्यात फोन विकावे लागत आहेत.

चिप उत्पादकांचे प्राधान्यक्रम

Samsung Electronics आणि SK Hynix सारखे मोठे चिप उत्पादक आता AI सर्व्हरसाठी जास्त उत्पादन करत आहेत, ज्यामुळे मोबाइलसाठी मेमरीची उपलब्धता कमी झाली आहे. यामुळे स्मार्टफोन कंपन्यांना मर्यादित पुरवठ्यासाठी स्पर्धा करावी लागत आहे.

प्रोसेसरच्या किमतीही वाढणार

परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची शक्यता आहे, कारण Qualcomm ने १ सप्टेंबर २०२६ पासून आपल्या Snapdragon प्रोसेसरच्या किमतीत दुहेरी अंकी वाढ करण्याचे संकेत दिले आहेत. यामुळे आधीच वाढलेल्या मेमरी खर्चासोबतच प्रोसेसरचा खर्चही वाढणार आहे.

प्रीमियम विरुद्ध मास-मार्केट

Apple आणि Samsung सारखे प्रीमियम ब्रँड्स वाढलेला खर्च ग्राहकांवर टाकू शकतात. पण मास-मार्केट ब्रँड्ससाठी हा एक कठीण निर्णय आहे. खर्च वाढवल्यास विक्री आणखी घटण्याचा धोका आहे, तर खर्च स्वतः सोसल्यास नफ्यावर परिणाम होईल.

ग्राहक आणि पुढील रणनीती

वाढत्या खर्चामुळे ग्राहक आता त्यांचे फोन जास्त काळ (सुमारे 48 ते 49 महिने) वापरत आहेत. अनेक जण रिफर्बिश्ड (Refurbished) फोन्सकडे वळत आहेत किंवा मोठ्या डिस्काउंटची वाट पाहत आहेत. कंपन्या कशा प्रकारे इन्व्हेंटरी आणि किंमत व्यवस्थापन करतात, यावर लक्ष ठेवावे लागेल. फेस्टिव्ह सीजनमध्ये मार्केट शेअर टिकवून ठेवतानाच, वाढत्या प्रोसेसर किमती आणि मेमरीच्या महागाईला कसे सामोरे जातात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.