RBI चे डेप्युटी गव्हर्नर एस.सी. मुर्मू यांनी स्पष्ट केले आहे की, मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) च्या बदलांचा डिजिटल पेमेंटवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही. तसेच, कंपनीच्या बोर्डाला आता AI वापराच्या जोखमींची पूर्ण जबाबदारी घ्यावी लागणार आहे.
डिजिटल पेमेंट आणि कॅशचे समीकरण
मुंबईतील एका आर्थिक परिषदेत बोलताना RBI चे डेप्युटी गव्हर्नर एस.सी. मुर्मू यांनी महत्त्वाचे मुद्दे मांडले. अनेकांना असे वाटते की, UPI च्या प्रचंड वाढीनंतरही चलनात असलेली रोख रक्कम का वाढत आहे? यावर स्पष्टीकरण देताना मुर्मू म्हणाले की, लोक आता दैनंदिन व्यवहारांसाठी डिजिटल माध्यमांचा वापर करत आहेत, पण रोख रक्कम ही अजूनही 'स्टोअर ऑफ व्हॅल्यू' म्हणून महत्त्वाची आहे. त्यामुळे अर्थव्यवस्थेच्या वाढीसोबत चलनातील वाढ ही डिजिटल क्रांतीला अडथळा नाही.
AI वापराबाबत कंपनीच्या संचालक मंडळाची जबाबदारी
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) च्या वाढत्या वापरामुळे आर्थिक क्षेत्रात मोठी जोखीम निर्माण होऊ शकते, हे लक्षात घेऊन RBI ने कडक भूमिक घेतली आहे. कंपनीने AI चा वापर कामात सुलभतेसाठी केला तरी, त्यातून होणारी कोणतीही चूक, आर्थिक नुकसान किंवा नियमभंग झाल्यास त्याची संपूर्ण जबाबदारी कंपनीच्या संचालक मंडळाची (Corporate Board) असेल. कंपन्यांना आता त्यांचे तांत्रिक ज्ञान वाढवून अशा प्रणालींवर लक्ष ठेवावे लागेल, जेणेकरून कोणत्याही प्रकारचा धोका निर्माण होणार नाही.
फसवणुकीला आळा आणि नियम सुलभता
डिजिटल पेमेंटमधील फ्रॉड थांबवण्यासाठी RBI आता 'डिजिटल पेमेंट्स इंटेलिजन्स प्लॅटफॉर्म' सुरू करणार आहे. यामुळे बनावट खात्यांना (Mule Accounts) वेळीच रोखणे सोपे होईल. याशिवाय, नियमांचे पालन करणे सोपे व्हावे यासाठी RBI रेगुलेटेड एंटिटीजची ११ विविध गटांत विभागणी करत आहे, ज्यामुळे भविष्यात गुंतागुंतीच्या नियमांचा भार कमी होईल.