RBI ने 'Global Fintech Fest' मध्ये 'UPI Tap and Pay' आणि AI आधारित 'MyUPI' प्लॅटफॉर्म लाँच केला आहे. यामुळे आता लहान व्यवहारांसाठी पिनची (PIN) गरज उरणार नाही, ज्यामुळे डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात मोठी क्रांती अपेक्षित आहे.
काय आहे 'UPI Tap and Pay'?
आता तुम्हाला पेमेंट करण्यासाठी ॲप उघडण्याची गरज नाही. NFC (Near-field communication) तंत्रज्ञानामुळे युजर्स थेट आपला स्मार्टफोन POS टर्मिनलवर टॅप करून पेमेंट करू शकतील. विशेष म्हणजे, ₹5,000 पर्यंतच्या व्यवहारांसाठी कोणतीही पिन (PIN) टाकण्याची गरज नसेल. ही सुविधा पूर्णपणे मर्चंट टर्मिनलच्या इंटरनेटवर चालणार असल्याने ग्राहकांचा डेटाही खर्च होणार नाही.
MyUPI चे सुरक्षा कवच
NPCI ने आणलेले 'MyUPI' हे एक AI-आधारित डॅशबोर्ड आहे. हे 'Finance Model for India' (FiMI) वर आधारित आहे. या प्लॅटफॉर्मद्वारे युजर्स आपल्या सर्व बँक खात्यांचे व्यवहार आणि ऑटो-पे (AutoPay) एकाच ठिकाणी पाहू शकतात. यातील सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे 'Safety Switch', ज्याद्वारे संशयास्पद व्यवहार वाटल्यास युजर आपले खाते त्वरित ब्लॉक करू शकतो.
कार्ड कंपन्यांना आव्हान
या तंत्रज्ञानामुळे Visa आणि Mastercard सारख्या कार्ड नेटवर्क कंपन्यांना थेट स्पर्धा निर्माण झाली आहे. आता UPI थेट कार्डच्या वर्चस्व असलेल्या POS मार्केटमध्ये शिरले आहे. मात्र, व्यापाऱ्यांना आपले POS टर्मिनल अपडेट करावे लागतील, त्यामुळे येणाऱ्या काळात डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टममध्ये मोठे बदल दिसून येतील. गुंतवणूकदारांनी बँकांच्या आणि पेमेंट ॲग्रीगेटर्सच्या इन्फ्रास्ट्रक्चर खर्चावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.