भारतीय रुपयाला **84.24** या पातळीवर स्थिरावण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) गुरुवारी परकीय चलन बाजारात सक्रिय हस्तक्षेप केला. सरकारी बँकांच्या माध्यमातून डॉलरची विक्री करत चलनातील अस्थिरता कमी करण्याचा प्रयत्न केंद्रीय बँकेने केला आहे.
डॉलरच्या विक्रीमागे काय आहे कारण?
गुरुवारी फॉरेक्स मार्केटमध्ये रुपयाची घसरण रोखण्यासाठी RBI ने सरकारी बँकांद्वारे डॉलरची विक्री केली. या हालचालीचा उद्देश रुपयाचे मूल्य वाढवणे नसून, केवळ बाजारातील अस्थिरता कमी करणे आणि रुपयाला अचानक येणाऱ्या मोठ्या घसरणीपासून वाचवणे हा होता. जेव्हा इंट्राडे मार्केटमध्ये दबाव वाढतो, तेव्हा लिक्विडिटी पुरवून बाजारात समतोल राखण्याचे काम केंद्रीय बँक करत असते.
RBI चे संतुलन आणि धोरण
रुपयाची घसरण रोखणे हे RBI समोरचे एक मोठे आव्हान असते. एकीकडे रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात महागाई (Imported Inflation) वाढते, तर दुसरीकडे निर्यातदारांना स्पर्धात्मक राहण्यासाठी काही प्रमाणात लवचिकता हवी असते. त्यामुळेच, RBI बाजाराची दिशा ठरवण्याऐवजी केवळ अचानक येणाऱ्या चढ-उतारांवर (Speculative moves) नियंत्रण ठेवण्याला पसंती देते.
जागतिक बाजारपेठेत अमेरिकन डॉलरची ताकद सध्या रुपयावर दबाव टाकत आहे. मात्र, RBI च्या या धोरणामुळे गुंतवणूकदारांना आणि व्यापाऱ्यांना बाजारात एक प्रकारची स्थिरता दिसते. आगामी काळात केंद्रीय बँकेच्या पुढील पावलांकडे आणि परकीय चलन साठ्याच्या (Forex Reserves) डेटाकडे बाजाराचे लक्ष लागून राहील.