RBI ने रेपो रेटमध्ये **२५ बेसिस पॉइंट्सची** वाढ करत तो **५.५०%** वर नेला आहे. फेब्रुवारी २०२३ नंतरची ही पहिलीच मोठी वाढ असून, सणासुदीच्या काळात घर आणि कार खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांवर याचा थेट परिणाम होणार आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रेपो रेटमध्ये २५ बेसिस पॉइंट्सची वाढ करून तो ५.५०% केला आहे. महागाईच्या वाढत्या दबावामुळे आरबीआयने हा निर्णय घेतला असून, मॉनेटरी पॉलिसी कमिटीने आपले धोरण 'कॅलिब्रेटेड टायटनिंग' (Calibrated Tightening) कडे वळवले आहे. ऑगस्ट २०२६ मध्ये महागाईचा दर (CPI Inflation) ४.८% पर्यंत पोहोचला होता, ज्याचे मुख्य कारण अन्न आणि इंधनाचे वाढलेले दर हे आहे.
सणासुदीच्या खरेदीवर परिणाम
सणासुदीचा काळ हा किरकोळ विक्रीसाठी (Retail Sales) सर्वात महत्त्वाचा असतो. कंपन्यांकडून या काळात ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी झिरो-कॉस्ट ईएमआय आणि प्रोसेसिंग फी माफीसारख्या ऑफर्स दिल्या जातात. मात्र, रेपो रेट वाढल्यामुळे नवीन कर्ज घेणे आता खिशाला कात्री लावणारे ठरेल. ज्यांचे होम लोन किंवा पर्सनल लोन फ्लोटिंग इंटरेस्ट रेटवर आहेत, त्यांच्या ईएमआयचा बोजा वाढणार आहे किंवा कर्जाचा कालावधी लांबणीवर पडू शकतो.
रिअल इस्टेट आणि ऑटो क्षेत्रावर दबाव
गृहनिर्माण (Housing) आणि ऑटोमोबाईल हे क्षेत्र व्याजाच्या दराशी अत्यंत संवेदनशील आहेत. कर्जाचे दर महागल्यामुळे ग्राहक मोठी खरेदी पुढे ढकलण्याची शक्यता आहे. जर या क्षेत्रांतील मागणी मंदावली, तर कंपन्यांच्या महसुलावर (Revenue) परिणाम होऊ शकतो. गुंतवणूकदारांच्या नजरा आता सणासुदीच्या विक्रीच्या आकडेवारीवर असतील.
जीडीपी आणि भविष्यातील अंदाज
आरबीआयने आर्थिक वर्ष २०२७ साठी जीडीपी (GDP) वाढीचा अंदाज ७.१% पर्यंत वाढवला असला, तरी वाढत्या व्याजदरांमुळे ग्राहकांच्या खर्चावर (Discretionary Consumption) दबाव येण्याची भीती कायम आहे. गुंतवणूकदारांनी आता महागाईचे आकडे आणि आरबीआयच्या पुढील भूमिकेकडे बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.