RBI ने ऑगस्ट 2026 च्या धोरण आढाव्यात रेपो रेट **5.25%** वर कायम ठेवला आहे आणि आपली भूमिका तटस्थ (Neutral) ठेवली आहे. मध्यवर्ती बँकेने FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज **6.7%** पर्यंत वाढवला आहे, तर महागाईचा अंदाज किंचित कमी करून **5.0%** केला आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, हा निर्णय आर्थिक वाढीला प्राधान्य देतो, पण अन्न आणि इंधन दरांमधील अस्थिरतेची चिंता कायम आहे.
RBI चे दर कायम, तटस्थ भूमिकेवर जोर
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) मौद्रिक धोरण समितीने (MPC) 5 ऑगस्ट 2026 रोजी झालेल्या बैठकीत एकमताने रेपो रेट 5.25% वर स्थिर ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. बाजाराला अपेक्षित असलेल्या या निर्णयात, RBI ने भारताच्या मजबूत आर्थिक वाढीला संतुलित राखण्यासोबतच महागाई नियंत्रणात ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
या निर्णयामुळे, मध्यवर्ती बँकेने धोरणात्मक भूमिका तटस्थ (Neutral) ठेवली आहे. याचा अर्थ असा की, अर्थव्यवस्था कशी कामगिरी करते आणि आगामी महिन्यांमध्ये महागाईचे स्वरूप कसे राहते यावर अवलंबून, RBI दर वाढवण्यासाठी किंवा कमी करण्यासाठी तयार आहे. गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी सांगितले की, सध्याची महागाईची स्थिती व्यापक नसून ती प्रामुख्याने अन्न आणि इंधन खर्चासारख्या विशिष्ट घटकांमुळे आहे.
GDP वाढीचा अंदाज वाढला, महागाईचा अंदाज घटला
या धोरण आढाव्यातील एक सकारात्मक बाब म्हणजे भारताच्या आर्थिक वाढीच्या अंदाजातील वाढ. RBI ने 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी सकल राष्ट्रीय उत्पादन (GDP) वाढीचा अंदाज 6.6% वरून वाढवून 6.7% केला आहे. हे जागतिक अनिश्चितता असूनही देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेच्या लवचिकतेवरील विश्वास दर्शवते.
महागाईबद्दल बोलायचं झाल्यास, RBI ने संपूर्ण वर्षासाठी ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) महागाईचा अंदाज 5.1% वरून किंचित कमी करून 5.0% केला आहे. मध्यवर्ती बँकेला डिसेंबर 2026 च्या तिमाहीत महागाई 5.9% पर्यंत पोहोचून नंतर कमी होण्याची अपेक्षा आहे. तथापि, RBI अनेक जोखमींवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. यामध्ये अन्न आणि इंधनाच्या वाढत्या किमतींमुळे इतर क्षेत्रांमध्ये खर्च वाढण्याची शक्यता (Second-round effects) आणि पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावाचा जागतिक तेल पुरवठ्यावर होणारा परिणाम यांचा समावेश आहे.
बाजाराची सकारात्मक प्रतिक्रिया
या घोषणेनंतर वित्तीय बाजारात सकारात्मक प्रतिक्रिया दिसून आली. 5 ऑगस्ट 2026 रोजी BSE सेन्सेक्स आणि NSE निफ्टी दोन्ही सत्रात वाढले. बॉण्ड यील्ड्समध्येही किंचित घट झाली, कारण दर स्थिर ठेवण्याच्या निर्णयामुळे कर्जदार आणि ठेवीदार दोघांनाही स्थिरता मिळाली.
गुंतवणूकदारांसाठी, अन्न महागाईवरील आकडेवारी आणि मान्सूनच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. जागतिक तेल किमतीतील बदल आणि व्यापार धोरणे देखील RBI च्या भविष्यातील निर्णयांवर परिणाम करू शकतात. मध्यवर्ती बँक 'थांबा आणि पहा' (Wait-and-watch) दृष्टिकोन कायम ठेवत असताना, नजीकच्या काळात कॉर्पोरेट कमाई आणि ग्राहक मागणीसाठी व्याजदरातील स्थिरता एक महत्त्वपूर्ण आधारस्तंभ राहील.