धोरणात्मक समतोल साधण्याचा प्रयत्न
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे मध्यवर्ती बँक सध्याच्या जागतिक परिस्थितीला, विशेषतः पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे वाढलेल्या कच्च्या तेलाच्या किमती (जी $95 प्रति बॅरल च्या वर जात आहेत) आणि पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांना सामोरे जाण्याचा प्रयत्न करत आहे.
वाढ आणि महागाईचा तिढा
FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज 6.9% वरून 6.6% पर्यंत कमी करणे, हे मॅक्रोइकॉनॉमिक (Macroeconomic) परिस्थितीतील बदलांचे संकेत देते. वाढत्या किमतींमुळे कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम होत असल्याचे दिसत आहे. त्याच वेळी, ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) चलनवाढीचा अंदाज 50 बेसिस पॉईंट्सने वाढवून 5.1% करणे, हे दर्शवते की RBI वाढत्या किमतींबद्दल चिंतीत आहे. कोर इन्फ्लेशन (Core Inflation) 4.7% वर आहे, ज्यामुळे अंतर्गत मागणी अजूनही मजबूत असल्याचे दिसून येते, परंतु अन्न आणि इंधनाच्या वाढत्या किमतींचा धोका कायम आहे. त्यामुळे, विकास दर कमी होत असताना महागाईचा धोका वाढत आहे.
रुपयाची घसरण आणि परकीय गुंतवणूक
RBI ची तटस्थ भूमिका (Neutral Stance) वाढत्या महागाईला आवर घालण्यासाठी पुरेशी ठरेल का, यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे. रुपयाच्या घसरणीमुळे परकीय संस्थागत गुंतवणूकदारांमध्ये (FIIs) चिंता वाढली आहे. अनिवासी भारतीयांसाठी (NRIs) बॉण्ड गुंतवणुकीची मर्यादा वाढवणे आणि परकीय चलन स्वॅप (Forex Swaps) सारखे उपाय, परकीय भांडवल आकर्षित करण्याचा प्रयत्न दर्शवतात. मात्र, हे तात्पुरते उपाय आहेत. ऊर्जेच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे RBI ला भविष्यात कठोर पाऊले उचलावी लागू शकतात.
भविष्यातील दिशा
बाजारातील गुंतवणूकदारांनी येणाऱ्या आकडेवारीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. सध्याच्या धोरणामुळे व्याजदरांवर अवलंबून असलेल्या क्षेत्रांना तात्पुरता दिलासा मिळाला असला तरी, महागाईचा धोका आणि संभाव्य कमी मान्सून हे मोठे धोके आहेत. MPC (Monetary Policy Committee) च्या सूचनेनुसार, पुढील काळात जर ऊर्जा किमती स्थिर झाल्या नाहीत आणि पुरवठा साखळीतील अडथळे कायम राहिले, तर ऑक्टोबर तिमाहीत व्याजदरात वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
