RBI ने कर्ज वसुली एजंटसाठी नवे नियम जाहीर केले आहेत. या नियमांमुळे कर्जदारांना गैरवर्तन आणि धमक्यांपासून संरक्षण मिळेल. गैरप्रकार झाल्यास पुरावे जपून ठेवा आणि अधिकृत तक्रार निवारण चॅनेलचा वापर करा.
कर्जदारांसाठी महत्त्वाचे नियम
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने सर्व बँका आणि वित्तीय संस्थांना कर्ज वसुली एजंट्ससाठी कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. या नियमांमुळे कर्जदारांना एजंट्सकडून होणाऱ्या गैरवर्तन, धमक्या किंवा छळापासून संरक्षण मिळणार आहे.
वसुली एजंट्ससाठी काय आहेत नियम?
- वसुली एजंट्सनी कर्जदारांना धमकावणे, शिवीगाळ करणे किंवा कोणत्याही प्रकारची शारीरिक इजा पोहोचवणे पूर्णपणे वर्ज्य आहे.
- कर्जदारांच्या कुटुंबीय, मित्र किंवा सहकाऱ्यांशी संपर्क साधून दबाव टाकण्यास मनाई आहे.
- वसुली एजंट्सनी वाजवी वेळेतच संपर्क साधावा आणि बोलताना व्यावसायिकता जपावी.
- कर्ज देणाऱ्या संस्थेला त्यांच्या एजंट्सच्या कृतींसाठी जबाबदार धरले जाईल.
तक्रार कशी नोंदवायची?
जर वसुली एजंटकडून गैरवर्तन किंवा छळ झाला, तर कर्जदारांनी लगेच पुरावे गोळा करावेत. यात कॉलची वेळ, तारीख, मेसेज, एजंटचे नाव आणि भेटीची नोंद ठेवणे आवश्यक आहे. हे पुरावे बँकेच्या अंतर्गत तक्रार निवारण विभागात जमा करावे लागतील.
जर बँकेने ठरलेल्या वेळेत समस्या सोडवली नाही, तर कर्जदार RBI च्या इंटिग्रेटेड ओम्बुड्समन स्कीममध्ये (Integrated Ombudsman Scheme) तक्रार करू शकतात.
कर्जाची परतफेड करताना काय करावे?
हे नियम कर्जदारांना संरक्षण देत असले तरी, कर्जाची परतफेड करणे ही त्यांची मुख्य जबाबदारी आहे. जर कोणाला नोकरी गमावणे किंवा वैद्यकीय आणीबाणीसारख्या कारणांमुळे आर्थिक अडचणी येत असतील, तर त्यांनी तातडीने बँकेशी संपर्क साधावा. अनेक बँका अशा परिस्थितीत कर्जाची पुनर्रचना (Loan Restructuring) किंवा परतफेडीचे पर्यायी मार्ग सुचवतात.