RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी खासगी क्रिप्टोकरन्सीबाबत पुन्हा एकदा सावधगिरीचा इशारा दिला आहे. त्याचबरोबर, एआय (AI) आणि सरकारी खर्चात होत असलेल्या वाढीमुळे बॉण्ड यील्ड वधारले असून, याचा फटका कंपन्यांच्या कर्ज घेण्याच्या क्षमतेवर होऊ शकतो, असे संकेत दिले आहेत.
क्रिप्टोबाबत आरबीआयची भूमिका स्पष्ट
कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्हमध्ये बोलताना RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी क्रिप्टोकरन्सीबाबत आपली कठोर भूमिका कायम ठेवली आहे. आरबीआय ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचे स्वागत करत असले तरी, खासगी क्रिप्टोकरन्सी देशाच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी धोकादायक असल्याचे त्यांनी पुन्हा एकदा नमूद केले. खासगी डिजिटल टोकन्समुळे देशाच्या मनी सप्लायवर (Money Supply) नियंत्रण ठेवणे कठीण होऊ शकते.
CBDC हीच सुरक्षित पर्याय
गव्हर्नरांच्या मते, खासगी क्रिप्टोपेक्षा 'सेंट्रल बँक डिजिटल करन्सी' (CBDC) हा सुरक्षित आणि स्थिर पर्याय आहे. सीबीडीसीचा वापर प्रामुख्याने सीमापार पेमेंट (Cross-border payments) अधिक सुलभ करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, जिथे सध्या आरबीआयला मोठ्या अडचणी जाणवत आहेत.
बॉण्ड यील्ड आणि वाढता खर्च
सध्याच्या जागतिक परिस्थितीवर भाष्य करताना, मल्होत्रा यांनी बॉण्ड यील्ड वाढण्यामागील कारणांचा उलगडा केला. जगभरात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रात होणारी मोठी गुंतवणूक आणि वाढता सरकारी खर्च यामुळे निधीचा तुटवडा निर्माण होत आहे. परिणामी, बॉण्ड यील्ड वर जात आहेत, ज्यामुळे कंपन्यांना कर्ज घेणे महाग पडणार आहे. याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या नफ्यावर (Profit Margins) होण्याची शक्यता आहे.
बँकिंग क्षेत्रासाठी इशारा
भारतीय बँका सध्या मजबूत स्थितीत असल्या तरी, गव्हर्नरांनी सावधगिरीचा इशारा दिला आहे. भूतकाळातील 'बॅड लोन्स' (Bad Loans) च्या अनुभवातून शिकत, बँकांनी त्यांच्या क्रेडिट क्वालिटीवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. आर्थिक व्यवस्थेची स्थिरता टिकवून ठेवण्यासाठी आरबीआय यापुढेही अधिक कडक देखरेख ठेवणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.