देशाची अर्थव्यवस्था आणि शेअर बाजार यात मोठी दरी निर्माण झाली आहे, असे निरीक्षण RBI ने नोंदवले आहे. मजबूत आर्थिक स्थिती असूनही जागतिक स्तरावर भांडवल AI कडे वळत असल्याने भारतीय इक्विटी बाजारावर दबाव निर्माण झाला आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने देशाच्या मजबूत मॅक्रो इकॉनॉमिक कामगिरी आणि सध्याचा शेअर बाजाराचा कल यांच्यातील वाढत्या दरीकडे लक्ष वेधले आहे. स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या एका कार्यक्रमात बोलताना आरबीआयच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, देशाची अर्थव्यवस्था सातत्याने प्रगती करत असली, तरी शेअर बाजाराने मात्र त्या प्रमाणात उत्साह दाखवलेला नाही.
बाँड मार्केटची स्थिरता
इक्विटी बाजारातील अस्थिरतेच्या उलट, देशांतर्गत बाँड मार्केटने चांगली कामगिरी केली आहे. सरकारची आर्थिक शिस्तबद्धता (Fiscal Discipline) हे याचे मुख्य कारण असल्याचे मध्यवर्ती बँकेने म्हटले आहे. यामुळे भारतीय डेट इन्स्ट्रुमेंट्स इतर जागतिक पर्यायांच्या तुलनेत अधिक भक्कम ठरले आहेत, मात्र या स्थिरतेचा फायदा शेअर बाजाराला होताना दिसत नाही.
ग्लोबल कॅपिटल आणि AI ची क्रेझ
बाजाराच्या या सुस्त चालण्यामागे जागतिक गुंतवणुकीचे बदललेले प्राधान्य हे प्रमुख कारण आहे. सध्या जागतिक गुंतवणूकदारांचा ओढा 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) क्षेत्राशी संबंधित कंपन्यांकडे आहे. परिणामी, भारतासारख्या देशांतील फंड्स विकसित अर्थव्यवस्थांकडे वळत आहेत, ज्यामुळे मजबूत फंडामेंटल्स असलेल्या भारतीय शेअर्सकडे दुर्लक्ष होत आहे.
मूलभूत तत्वे विरुद्ध बाजाराची किंमत
आरबीआयच्या मते, बाजारातील सध्याची किंमत ही भारताच्या आर्थिक वाढीच्या क्षमतेपेक्षा कमी आहे. हा केवळ एक तात्पुरता 'मिसमॅच' असल्याचे मत व्यक्त होत आहे. गुंतवणुकीचा विचार करणाऱ्यांसाठी हा एक इशारा आहे की, केवळ जागतिक प्रवाहांचा विचार न करता कंपनीचे निकाल आणि आर्थिक निर्देशकांकडे (Economic Indicators) लक्ष देणे अधिक गरजेचे आहे. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी भारताची विकासगाथा अजूनही भक्कम असली, तरी जागतिक लिक्विडिटीच्या या काळात कंपन्यांना आपले नफ्याचे प्रमाण (Profit Margins) राखणे हे मोठे आव्हान असेल.