भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) E-Kuber प्लॅटफॉर्मवर तांत्रिक बिघाड झाल्याने **₹7 लाख कोटींच्या** लिक्विडिटी लिलावावर परिणाम झाला आहे. बँकांचा प्रतिसाद कमी झाल्यामुळे, बाजारातील अस्थिरता टाळण्यासाठी RBI ला आपत्कालीन उपाययोजना कराव्या लागल्या आहेत.
तांत्रिक बिघाडाचा फटका
7 सप्टेंबर 2026 रोजी भारतीय रिझर्व्ह बँकेला एका मोठ्या तांत्रिक आव्हानाचा सामना करावा लागला. बँकिंग सिस्टिममधील अतिरिक्त रोख रक्कम (Liquidity) शोषून घेण्यासाठी RBI 30 दिवसांच्या व्हेरिएबल रेट रिव्हर्स रेपो लिलावाचे आयोजन करत होती. मात्र, E-Kuber प्लॅटफॉर्मवर उद्भवलेल्या तांत्रिक त्रुटीमुळे अनेक बँकांना त्यांचे बिड्स (Bids) सादर करता आले नाहीत. परिणामी, लिलावाचे उद्दिष्ट पूर्ण झाले नाही.
विक्रमी लिक्विडिटीचे व्यवस्थापन
सध्या भारतीय बँकिंग सिस्टिममध्ये ₹10 लाख कोटींहून अधिक लिक्विडिटी सरप्लस आहे. विदेशी चलन प्रवाहामुळे, विशेषतः 136 अब्ज डॉलर्सच्या FCNR(B) डिपॉजिट स्कीममुळे हे प्रमाण वाढले आहे. सिस्टिममध्ये इतकी जास्त रोख रक्कम असल्यास शॉर्ट-टर्म व्याजदर कोसळण्याची भीती असते, ज्यामुळे RBI च्या धोरणात्मक निर्णयांवर परिणाम होऊ शकतो.
आपत्कालीन पावले आणि आव्हाने
बाजारातील घबराट टाळण्यासाठी, RBI ने तातडीने 'ओव्हरनाईट लिक्विडिटी विथड्रॉल' (Emergency Overnight Withdrawal) मोहीम हाती घेतली. जरी सिस्टिम सध्या नियंत्रणात असली, तरी या घटनेने RBI च्या डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. भविष्यात अशा तांत्रिक अडचणी टाळण्यासाठी बँक आता आपल्या बॅकअप सिस्टिम आणि आपत्कालीन नियोजनावर अधिक भर देण्याची शक्यता आहे.