RBI ने जुलै महिन्यात तब्बल **$18.65 बिलियन** ची विक्रमी डॉलर खरेदी केली आहे. स्वॅप सुविधेमुळे मिळालेल्या परकीय चलनामुळे भारताचे परकीय चलन साठा आता **$692.87 बिलियन** वर पोहोचला असून, यामुळे चलनात स्थिरता राखण्यास मदत झाली आहे.
स्वॅप सुविधेचा असा झाला फायदा
जुलै महिन्यात डॉलर खरेदीमध्ये झालेली वाढ ही थेट केंद्रीय बँकेच्या स्वॅप सुविधेचा परिणाम आहे. या सुविधेद्वारे परकीय चलन अनिवासी (FCNR) ठेवी आणि बाह्य व्यावसायिक कर्ज (ECB) यांसारख्या माध्यमातून परकीय भांडवल आकर्षित करण्यात आले. स्थानिक बँकांनी या विंडोचा वापर करून डॉलर RBI कडे वळवले. या हस्तक्षेपामुळे रुपयामध्ये 0.71% ची घसरण होऊनही अर्थव्यवस्थेला एक मजबूत सुरक्षा कवच मिळाले. जुलैच्या अखेरीस, एकूण बाजार कामकाजात $38.42 बिलियन खरेदी आणि $19.77 बिलियन विक्रीचा समावेश होता.
फॉरवर्ड मार्केटमधील जोखीम आणि नियोजन
रिझर्व्हमध्ये वाढ होत असतानाच, RBI चे फॉरवर्ड मार्केटमधील स्थानही महत्त्वाचे ठरले आहे. जुलैअखेर नेट शॉर्ट डॉलर पोझिशन $136.77 बिलियन च्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली. यात एक वर्षापेक्षा जास्त कालावधीच्या करारांचा वाटा मोठा असून, त्यांचे प्रमाण $91.54 बिलियन इतके आहे. वाढती तरलता (Liquidity) नियंत्रित करण्यासाठी आणि जागतिक आर्थिक स्थितीमुळे निर्माण होणारी अस्थिरता कमी करण्यासाठी हे एक प्रभावी साधन म्हणून वापरले जाते.
निर्यातीसाठी सकारात्मक स्थिती
सेंट्रल बँकेच्या मते, रुपयाचे मूल्य अजूनही आटोक्यात आहे. ऑगस्टमध्ये रिअल इफेक्टिव्ह एक्सचेंज रेट (REER) 88.92 होता, जो जुलैमध्ये 88.69 होता. हा आकडा 100 च्या खाली असल्याने भारतीय निर्यात आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत अजूनही स्पर्धात्मक आहे. सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत हा साठा वाढून $765.9 बिलियन वर पोहोचला आहे, ज्याकडे आता गुंतवणूकदारांचे विशेष लक्ष आहे.