भारतीय रुपयातील अस्थिरता रोखण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) आता अधिक सक्रिय झाली आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि डॉलरची वाढती मागणी लक्षात घेता, RBI कडे असलेल्या **$73 अब्ज** डॉलर्सच्या फॉरेन इनफ्लोचा वापर करून बाजाराला स्थिरता दिली जात आहे.
बाजारपेठेत RBI चा नवा प्लॅन
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) आता रुपयाच्या व्यवस्थापनासाठी जुन्या आणि संथ धोरणांना तिलांजली दिली आहे. जूनपासून साठवलेल्या $73 अब्ज डॉलर्सच्या फॉरेन इनफ्लोच्या बळावर, RBI आता चलन बाजारात अत्यंत सक्रियपणे हस्तक्षेप करत आहे. यामुळे रुपयाची किंमत गेल्या काही आठवड्यांपासून 95.70 ते 95.75 प्रति डॉलर या मर्यादेत स्थिर राहिली आहे.
अस्थिरतेची प्रमुख कारणे
सध्या रुपयावर दबाव वाढण्याची काही प्रमुख कारणे समोर आली आहेत:
- कच्च्या तेलाच्या किमती: जागतिक बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे डॉलरची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे, ज्याचा थेट फटका भारतीय रुपयाला बसत आहे.
- इंपोर्टर्सची घाई: रुपयाच्या घसरणीच्या भीतीने इम्पोर्टर्स सध्या मोठ्या प्रमाणात डॉलरची खरेदी करत आहेत, तर दुसरीकडे एक्सपोर्टर्स आपले डॉलर विकण्यासाठी टाळाटाळ करत आहेत.
- व्याजदर: अमेरिका आणि भारत यांच्यातील व्याजदरातील अंतर कमी झाल्यामुळे भांडवल बाहेर जाण्याचा धोका वाढला आहे.
पुढील आव्हान काय?
RBI कडे सध्या $100 अब्ज रुपयांहून अधिक 'फ्युचर डॉलर-सेलिंग ऑब्लिगेशन्स' (Future dollar-selling obligations) आहेत. या आव्हानात्मक परिस्थितीत, अर्थव्यवस्थेची वाढ आणि चलनाचा दर यांचा समतोल राखणे हे RBI समोरचे सर्वात मोठे आव्हान आहे. गुंतवणूकदार आता जागतिक तेलाच्या किमती आणि डॉलरच्या मागणीकडे बारीक लक्ष ठेवून आहेत, जे आगामी महिन्यांत रुपयाची दिशा ठरवतील.