क्रूड ऑईलच्या किमती **१०० डॉलर** च्या पार गेल्याने आणि अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड वाढल्याने भारतीय रुपयावर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. विदेशी गुंतवणूकदारांनी बाजारातून काढलेल्या पैशामुळे रुपया **९६** च्या पातळीकडे झुकला असून, RBI परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे.
भारतीय रुपया सध्या अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ९६ च्या जवळ पोहोचला असून, चलनाच्या मूल्यात मोठी घसरण दिसून येत आहे. या घसरणीमागे प्रामुख्याने दोन जागतिक घटक कारणीभूत आहेत: ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमतीत झालेली वाढ आणि अमेरिकन ट्रेझरी यील्डमधील वाढ.
ऑईलच्या किमती आणि वाढता खर्च
ब्रेंट क्रूड ऑईलने प्रति बॅरल १०० डॉलर चा टप्पा ओलांडला आहे. भारत आपल्या गरजेच्या बहुतांश इंधनाची आयात करतो, त्यामुळे तेलाचे भाव वाढल्यास देशाला अधिक डॉलर्स मोजावे लागतात. डॉलरची वाढलेली ही मागणी रुपयाला कमकुवत करत आहे, ज्याचा थेट परिणाम महागाई वाढण्यावर होऊ शकतो.
अमेरिकन यील्ड आणि विदेशी गुंतवणूकदारांची एक्झिट
दुसरीकडे, अमेरिकन ट्रेझरी यील्डमध्ये वाढ झाली असून ५ वर्षांचा यील्ड ५% च्या वर गेला आहे. यामुळे जागतिक गुंतवणूकदार उदयोन्मुख बाजारांमधून (Emerging Markets) पैसे काढून अमेरिकेत गुंतवत आहेत. या महिन्यात विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय इक्विटी आणि डेट मार्केटमधून तब्बल ३.५ अब्ज डॉलर्स बाहेर काढले आहेत.
रिझर्व्ह बँक (RBI) काय करत आहे?
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया या परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. डेप्युटी गव्हर्नर पूनम गुप्ता यांच्या मते, भारतीय अर्थव्यवस्थेची मूळ स्थिती भक्कम असूनही रुपयाचे हे मूल्य बाह्य घटकांमुळे कमी होत आहे. या अस्थिरतेला रोखण्यासाठी आणि रुपया ९६ च्या खाली घसरू नये म्हणून RBI चलन बाजारात सक्रिय हस्तक्षेप करत आहे.
गुंतवणूकदारांनी आता जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमती, परकीय गुंतवणूकदारांचा ओघ आणि RBI च्या आगामी धोरणांकडे लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.